Mon . 19 Apr 2019

Özbekçe

özbekçe türkçe çeviri, özbekçe şarkılar
Özbekçe veya Özbek Türkçesi (O‘zbekcha veya O‘zbek Turkchasi) tarihî Çağatay Türkçesinin çağdaş devamı olan Türk yazı dillerinden biridir. Türk lehçelerinin Karluk grubuna bağlı bir Türk lehçesidir ve Özbekistan'ın resmî dili konumundadır.

Orta Asya genelinde en çok konuşulan Türk lehçesi olan Özbekçe; Kıpçak, Karluk ve Oğuz lehçelerine ait unsurları bünyesinde birleştiren tek Türk lehçesidir. Özbekistan'ın Fergana vadisi, Taşkent ve etrafı ile Semerkant, Buhara, Karşı, Şehrisebz ve Termez şehirlerinde Karluk lehçesi, Surhanderya, Kaşkaderya, Semerkant vilayetlerinde Kıpçak lehçesi, Harezm vilayetinde ise Oğuz lehçesinde konuşulmasına rağmen, Özbek edebi dilinde ağırlıklı olarak Fergana ve Taşkent ağızlarının ağırlık kazandığı Karluk lehçesi hâkimdir. Orta Çağ'da Orta Asya'nın en önemli kültür ve bilim dili olmuştur.

Özbekçe'de diğer Türk lehçe ve şivelerine göre Farsçanın etkisi daha fazladır. Sözlüklerinde Farsça kelime sayısı fazla olduğu gibi telaffuzda da Farsçanın etkisi açıkça görülür. Diğer Türk lehçe ve şivelerindeki ünlü uyumları Özbekçede yoktur. Gerek kiril alfabesinde gerekse bugün kullanılan latin alfabesinde mevcut ünlülerin yetersiz oluşu da ağızlardaki bu temayülün önünde engel teşkil etmektedir.

Özbek Türkçesi Türkistan coğrafyasında Özbekistan dışına yayılmış olan Özbek Türkleri arasında; Kırgızistan, Kazakistan, Tacikistan, Afganistan, Türkmenistan cumhuriyetlerinde de kullanılır. Söz konusu bazı bölgelerde, bölgenin resmi dilinden de çok kullanılır.

Konu başlıkları

  • 1 Yazı sistemi
  • 2 Dilbilgisi
  • 3 Metin örneği
  • 4 Kaynakça
  • 5 Dış bağlantılar

Yazı sistemi

1904'ten önce, bütün Orta Asya dilleri Arap yazısı ile yazılırdı. 1924-1940 arasında resmî Özbekçe, Stalin idaresi tarafından Kiril alfabesi dayatılıncaya kadar Latin alfabesi ile yazılmıştır. 2002 yılına kadar Özbekler Kiril alfabesini kullanmaya devam ettiler, fakat şimdi Kiril alfabesi hâlâ yaygın olmasına rağmen Latin alfabesi resmî olarak kabul edilmiştir.

  • Kiril:
А а Б б В в Г г Д д Е е Ё ё Ж ж
З з И и Й й К к Л л М м Н н О о
П п Р р С с Т т У у Ф ф Х х Ц ц
Ч ч Ш ш Ъ ъ Ь ь Э э Ю ю Я я Ў ў
Қ қ Ғ ғ Ҳ ҳ
  • Latin:
А а B b V v G g D d Е е Yo yo J j
Z z I i Y y K k L l М m N n О о
P p R r S s Т t U u F f X x TS ʦ
Ch ch Sh sh ʼ - E e Yu yu Ya ya O‘ o‘
Q q G‘ g‘ H h

Dilbilgisi

Metin örneği

Latin Kiril sözcüğü sözcüğüne aktarım Türkçe
Barcha odamlar erkin, qadr-qimmat va huquqlarda teng bo‘lib tug‘iladilar. Ular aql va vijdon sohibidirlar va bir-birlari bilan birodarlarcha muomala qilishlari zarur. Барча одамлар эркин, қадр-қиммат ва ҳуқуқларда тенг бўлиб туғиладилар. Улар ақл ва виждон соҳибидирлар ва бир-бирлари ила биродарларча муомала қилишлари зарур. Varca ademler erkin, kadir-kıymet ve hukuklarda denk olup doğulurlar. Onlar akıl ve vicdan sahibidirler ve bir-birleri ile biraderlerce muamele kılışları zaruri. Bütün insanlar hür, haysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahiptirler ve birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelidirler.

Kaynakça

  1. ^ http://www.ethnologue.com/language/uzb

Dış bağlantılar

Vikikitapta bu konu hakkında daha fazla bilgi var: Özbekçe
  • Özbek Edebiyatı
  • VikiSözlük Özbekçe Kelimeler Kategorisi
  • Özbekçeden Türkçeye makine çevirisi (Beta aşamasında)
  • O'zbek Tilining Lug'at Boyligi

özbekçe, özbekçe sözlük, özbekçe türkçe, özbekçe türkçe sözlük, özbekçe türkçe tercüme, özbekçe türkçe çeviri, özbekçe çeviri, özbekçe şarkılar


Özbekçe Hakkında Bilgi

Özbekçe


  • user icon

    Özbekçe beatiful post thanks!

    29.10.2014


Özbekçe
Özbekçe
Özbekçe konusunu görüntülemektesiniz.
Özbekçe nedir, Özbekçe kimdir, Özbekçe açıklaması

There are excerpts from wikipedia on this article and video

Rastgele Yazılar

Koçköy, İspir

Koçköy, İspir

Koçköy, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir köydür. Konu başlıkları 1 Tarihçe 2 Kültür 3 Co...
Hamam (film)

Hamam (film)

Hamam, İspanyol-İtalyan-Türk ortak yapımı 94 dakikalık bir film. Fimin yönetmenliğini Ferzan Özpetek...
Harvey

Harvey

Harvey, başrolde James Stewart' ın yer aldığı, Henry Coster tarafından yönetilmiş 1950 tarihli bir A...
NGC 1311

NGC 1311

Koordinat: 03s 20d 06,7sn; -52º 11' 14″ NGC 1311 Gözlem verisi Dönem J2000 Takımyıldız Saat...