Sat . 18 Sep 2018

Теңге ілу

теңге ілу, теңге ілузії
«Теңге ілу» — ұлттық ойын.

Ойынға қатынасушылар тепе-тең екі топқа бөлінеді. Әрқайсысы жеке-жеке шыбықты «ат» қып мінеді. Ойынды бастаушы жүргізеді.

Ойын кезегі басталатын жерге сызық сызылады. Одан әрі 20—30 метрдей жерден тереңдігі бір қарыстай екі шұңқыр қазылады. Шұңқырға он-оннан тас салады. Содан екі топтан екі сайыскер шығады да, сызыққа келіп, қатарласып тұрады. Бастаушының белгісі бойынша шыбық аттарын құйғытып, шаба жөнеледі. Сол беттерімен әлгі шұңқырға жетіп, қол сұғып жібереді де, тасты іліп алып, әрі өтіп кетеді. Шұңқыр тұсында бөгелуге болмайды.

Ұпай әр сайыскердің іліп алған тастарының санына қарай есептеледі. Қай топ көп ұпай жинаса, сол топ жеңеді. Ойын жылдамдықты дамытып, тез әрі дәл әрекет етуді үйретеді.

Теңге ілу – бозбалалар мен жігіттердің атпен ойнайтын ойыны. Көбіне қыз ұзатылатын және сүндет тойларының думанында ойналады. Жігіттің атқа мықтылығы, ат үстіндегі самдағай әрекеті, денесін игеріп, билеп алған ептілігі сынға салынады. Теңгені іліп ала алмай, аттан ауып қалып жататындар да көп болады. Кейде бір ауылға келін ұзағырақ жылдардан кейін түсіп, беті ашылғаннан кейінгі сайранда ырым үшін де ойналады. Сонда жас келін өзінің шолпысын не алқа күмістерін орамалға түйіп, бір қарыстай терең қазылған, қолдың басы ғана сиятын шұңқырға салып қояды. Сәйгүлік мінген жігіттер жүз, жүз елу метрдей жерден екпіндете шауып келіп, сол ағынымен шұңқырдағы орамалды іліп әкетуге тиіс. Шұңқыр тұсында іркіліп, тоқтауға не аттың шабысын бәсеңдетуге болмайды. Кімде-кім орамалды іліп әкетсе, оны өзіне тартылған жас келіннің тарту сыйы деп біледі. Оны өзі алып қалмайды, қалаған адамына сыйлайды.

Тағы қараңыз

  • Қазақтың ұлттық ойындарының тізімі

Дереккөздер

  1. ↑ Сағындықов Е. С. / Қазақтың ұлттық ойындары. — Алматы: «Рауан» баспасы, 1991 жыл .—176 бет. ISBN 5-625-01063-3

теңге ілу, теңге ілузії, теңге ілусь


Теңге ілу Туралы Ақпарат

Теңге ілу


  • user icon

    Теңге ілу beatiful post thanks!

    29.10.2014


Теңге ілу
Теңге ілу
Теңге ілу Сіз қарап жатырсыз субъектісі
Теңге ілу бұл, Теңге ілу кім, Теңге ілу сипаттамасы

There are excerpts from wikipedia on this article and video

Кездейсоқ Мақалалар

Трансдукция (генетика)

Трансдукция (генетика)

Трансдукция (лат. transductіo – орын алмастыру) – генетикалық материалдың бір бактериядан (донор) ек...
Пьеррпон (Мёрт және Мозель)

Пьеррпон (Мёрт және Мозель)

Пьеррпон (фр. Pierrepont) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департ...
290 жыл

290 жыл

— IV ғасыр I мыңжылдық I ғасыр — II ғасыр — III ғасыр — IV ғасыр — V ғасыр 190...
Биш

Биш

Биш (фр. Biches) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Ньевр департаментінде орналасқан....