Tue . 20 Jun 2020
TR | RU | UK | BE | EN |

Орда-Ежен ұлысы



Астанасы 1242-1280 Орда-Базар
1280-1309 Сығанақ Тіл(дер)і қыпшақ тілі Халқы Қыпшақтар Тарихы  -  Орда-Ежен ұлысы  -  Ақ Орда  -  Барақ хан және оның ізбасарлары Мирасқорлық Өзбек хандығы →
Қазақ хандығы →
 Қазақстан тарихы
Ежелгі Қазақстан тарихы

Андронов мәдениеті
Сақтар • Үйсіндер • Қаңлылар • Ғұндар

Қазақстанның ерте орта ғасырлардағы мемлекеттері

Түрік қағанаты (552—603)
Батыс Түрік қағанаты (603—704)
Түргеш қағанаты (704—756)
Қарлұқ қағанаты (756—940)
Қаңғарлар • Қимақтар • Оғыздар
Қарахандар • Қарақытайлар • Қыпшақтар

Қазақстанның орта ғасырлардағы мемлекеттері

Моңғол империясы (1205—1291)
Жошы ұлысы (1224—1481)
Шағатай ұлысы (1222—1370)
Орда Ежен ұлысы (1242—1446)
Шайбани ұлысы (1243 — ?)
Ақ Орда (XIII—XV ғғ.)
Көк Орда • Әбілқайыр хандығы (1428—1480)
Ноғай ордасы (1440—1634)
Сығанақ хандығы (1340—1379)
Моғолстан (1346—1706)
Ташкент хандығы (1501—1627)

Қазақ хандығы мен жүздері

Қазақ хандығы (1465—1847)
Ұлы жүз (1715—1822)
Орта жүз (1715—1822)
Кіші жүз (1715—1731)

Ресей империясы құрамында

Бөкей ордасы (1801—1872)

Қазіргі заман

Алаш автономиясы (1917—1920)
Түркістан автономиясы (1917—1918)
Қырғыз (Қазақ) АКСР-і (1920—1925)
Қазақ АКСР-і (1925—1936)
Қазақ КСР-і (1936—1991)
Қазақстан Республикасы (1991—қазір)

қ • т • ө Портал «Қазақстан»
Санат «Қазақстан тарихы»

Орда–Ежен ұлысы — Жожының үлкен ұлының ұпағы — Орда-Еженнің басшылығындағы, Алтын Орданың (Жожы ұлысы) шығыс (сол) қанаты. Қазақстандық деректер бойынша атауы: Ақ Орда, ежелгіорыс деректері бойынша: Көк орда. Бір сөзбен айтқанда автономиялы мемлекет. В 1309 жылы, Орда-Ежен ұлысы Сасы Бұға тұсында Ақ орда деп аталды. 1361 жылдан бастап, Ұрыс ханның тұсында тәуелсіз мемлекет болды.

Шибанның өлімінен кейін, 1280 жылы Орда-Ежен ұлысына Шибан ұлысы қосылды.

Мазмұны

  • 1 Ұлыс шекарасы
  • 2 Ұлыс тарихы
    • 2.1 1-кезең
    • 2.2 2-кезең
    • 2.3 3-кезең
  • 3 Орда-Ежен ұлысының хандары
    • 3.1 Өрдүйід әулеті
    • 3.2 Өрдүйід әулеті
    • 3.3 Тұқайтермір әулеті
    • 3.4 Басқа Жошылар

Ұлыс шекарасы

Ұлыс шекарасы батысында Мұғалжар тауымен, солтүстігінде сібір ормандарымен, шығысында Ертіс өзенімен және оңтүстігінде Сырдария өзенімен және Балқаш көлімен шектесіп жатты. Шибан ұлысымен қосылғаннан кейін батысында Орал өзенімен тоғысты.


Ұлыс аудандарға бөлінген:

  • Сығанақ ауданы, ұлыстың оңтүстігінде. Орталық — Сығанақ.
  • Ұлытау ауданы, ұлыстың орталығында. Орталық — Орда-Базар.
  • Шығыс ауданы (Ертіс ауданы) ұлыстың шығысында орналасқан.
  • Сарайшық ауданы ұлыстың батысында орналасқан. Орталық — Сарайшық.

Ұлыс тарихы

Ұлыс тарихын 3 кезеңге бөлуге болады:

  • 1-кезең — Орда-Ежен ұлысы
  • 2-кезең — Ақ Орда
  • 3-кезең — Барақ хан және оның ізбасарлары

1-кезең

Ақ Орда – XІІІ-XVғғ. аралығында өмір сүрген Шығыс Дешті-Қыпшақ пен Түркістан территориясындағы этникалық топтар мен халықтардың саяси жағынан топтасуына жол ашқан, саяси жағынан дербес, экономикалық жағынан тәуелсіз, сыртқы саясатта өзіндік даму бағыты бар мемлекеттік бірлестік. Оның тарихы Жошы ұлысының құрылуынан бастау алады. Мемлекеттің негізін қалаушы ретінде Жошының үлкен ұлы, тұңғышы Орда-Ежен аталады. Шын мәнінде, Жошы ұлысының жерін оның екінші ұлы Бату(шын есімі Сайын) иеленеді. Бірақ ағасына құрмет ретінде оған өзінің сол қанатынан, Жайықтан шығысқа қарай, Арал мен Сырдарияның солтүстігіндегі, Алтай мен Ертістен батысқа қарай жатқан кең-байтақ аумақты бөліп береді. Негізгі этникалық құрамы осы жерді VIII-IХ ғ-дан бері мекендеп келе жатқан қыпшақ бірлестігі мен қатар Шыңғыс ханның шапқыншылығы кезінде шығыс пен оңтүстік-шығыстан, Алтайдан қоныс аударған тайпалар да болған. Олардың қатарында наймандар, үйсіндер, қарлұқтар, керейлер, қоңыраттар, маңғыттар және т.б. ру-тайпалар.

2-кезең

3-кезең

Орда-Ежен ұлысының хандары

Өрдүйід әулеті

  • Орда-Ежен хан, Орда-Ежен ұлысының ханы 1242—1251
  • Күң Киран хан, Орда-Ежен 1251—1288 және Шибан 1280—1288 ұлысының ханы
  • Көнішен хан, Орда-Ежен ұлысының ханы 1288—1302
  • Байан хан, Орда-Ежен ұлысының ханы 1302—1309

== Сол қанатының ханы

==

Өрдүйід әулеті

  • Сасы Бұға, Байан-ханның баласы, Алтын орданың сол қанатының ханы 1309—1310
  • Ерзен-хан, Сасы Бұға-ханның баласы, Алтын орданың сол қанатының ханы 1310—1321
  • Мүбәрәк Қажы-хан, Ерзен-ханның баласы, Алтын орданың сол қанатының ханы 1321—1345
  • Шымтай-хан, Ерзен-ханның баласы, Алтын орданың сол қанатының ханы 1345—1361
  • Хымтай-хан, Шымтай-ханның баласы, Алтын орданың сол қанатының ханы 1361

Тұқайтермір әулеті

  • Орыс-хан, Шымтай-ханның баласы, Алтын орданың сол қанатының ханы 1361—1377, хан Улуса Джучи 1374—1375
  • Тоқтығұл-хан,Орыс-ханның баласы, Алтын орданың сол қанатының ханы 1377
  • Темір Мәлік-хан,Орыс-хан, Алтын орданың сол қанатының ханы 1378—1379
  • Тоқтамыс, Түй-Қажы огланның баласы, Алтын орданың сол қанатының ханы 1379—1395
  • Койричак, Орыс-ханның баласы, Алтын орданың сол қанатының ханы 1395—1410
  • Барақ-хан, Коюрчак-огланның баласы, Алтын орданың сол қанатының ханы 1410—1428, хан Улуса Джучи 1423—1426

Басқа Жошылар

  • Мұхаммед-хан, Алтын орданың сол қанатының ханы 1428—1431
  • Мұстафа-хан, Қазақстанның орталық бөлігінің басшысы, Алтын орданың сол қанатының ханы 1431—1446


Орда-Ежен ұлысы Туралы Ақпарат

Орда-Ежен ұлысы


  • user icon

    Орда-Ежен ұлысы beatiful post thanks!

    29.10.2014


Орда-Ежен ұлысы
Орда-Ежен ұлысы
Орда-Ежен ұлысы Сіз қарап жатырсыз субъектісі
Орда-Ежен ұлысы бұл, Орда-Ежен ұлысы кім, Орда-Ежен ұлысы сипаттамасы

There are excerpts from wikipedia on this article and video

Кездейсоқ Мақалалар

Вила-де-Праду

Вила-де-Праду

Вила-де-Праду (порт. Vila de Prado) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округін...
Авейраш-де-Сима

Авейраш-де-Сима

Авейраш-де-Сима (порт. Aveiras de Cima) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамы...
Шекшек Ата

Шекшек Ата

Шекшек Ата, Сексек ата — ешкі пірі, иесі. Дәстүрлі қазақ қоғамында әрбір түлік малдың пірі болған. Ш...
Бокхорст

Бокхорст

Бокхорст (нем. Bockhorst) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқа...