Doğu Karahanlılar


Doğu Karahanlılar Devleti, Karahanlı Devleti ikiye ayrılınca; Büyük Kağan unvanıyla, Şerefüddevle lâkaplı Ebû Şüca Süleyman bin Yusuf, merkezi Balasagun ve Kaşgar'ı kendine bırakıp, kardeşlerinden Buğra Han Muhammed'e, Taraz ile İsficab'ı, Mahmud'a ise Arslan Tigin unvanıyla ülkenin doğusunu verdi.

Konu başlıkları

  • 1 Doğu Karahanlı Tarihi
  • 2 Bölünme ve Çöküş
    • 2.1 Hükümdarlar
      • 2.1.1 Uygur devletleri

Doğu Karahanlı Tarihi

Karahanlı devletleri arasında sınır anlaşmazlığından dolayı savaşlar devam etti. Doğu Karahanlı devletinin başkenti Balasagundu. İlk dönemlerde doğudan gelen göçebe Türkler ülke topraklarına kabul edildi ve İslamiyete girmeleri sağlandı.

Bu sırada Büyük Selçuklu Devleti güçlenmekteydi. Menekşe dönemi, Karahanlılar Selçukluların üstünlüğünü kabul etti. Doğu Karahanlıları Karahitaylar yıktı.

Bölünme ve Çöküş

1043 yılında yapılan aile toplantısında ayrıca, eski Büyük Kağan II. Ahmed Han'a da Maveraünnehir, mülk olarak verildi. Fergana'nın bir kısmı zaptedilerek, Bulgar ile Balasagun arasında yaşayan, on bin çadırdan meydana gelen Türkler, 1043 senesi güzünde, topluca İslâmiyet'i kabul etti.

İslam dininin esaslarına bağlı bir hükümdar olan Süleyman Han, 1056'da kardeşi Ortak Kağan Buğra Han, Büyük Kağan Süleyman Han'la anlaşmazlığa düştü. Muhammed Han, Süleyman Han'ı hapsettirip, büyük kağanlığını ilan etti. On beş ay hükümdarlık yapan Muhammed Han, mevkiini büyük oğlu Hüseyin'e bıraktı.

Hüseyin Han'ı, kardeşi İbrahim tahttan indirtip, 1057'de Büyük Kağan oldu. İbrahim Han, 1059'da, hânedandan Yınal Tegin tarafından öldürülünce, Tuğrul Kara Han unvanlı Mahmud bin Yusuf başa geçti. Mahmud Han (1059-1074, Ortak Kağan Tabgaç Buğra Kara Han ve Hasan bin Süleyman, kaybedilen toprakları geri almak için harekete geçtiler. 1068 yılında iki taraf arasında yapılan antlaşma ile, Seyhun hudut kesilerek, Fergana, Doğu Karahanlılara bırakıldı. 1074'te Mahmud Han'ın yerine, oğlu Ömer geçti ise de, ancak iki ay hükümdarlık yapabildi. Büyük Kağan olan Buğra Han Hasan bin Süleyman (1074-1103) devrinin ilk yıllarında; Buke Budraç kumandasındaki Yabaku ve Basmılların da aynı safta olduğu yedi yüz bin düşmana karşı, Ömer bin Mahmud kumandasındaki kırk bin Müslüman askeriyle, büyük bir zafer kazanıldı.

Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah (1072-1092), 1082'de Maveraünnehir'i zaptedip Özkent'e gelince, Doğu Karahanlı hükümdarı Hasan Han, onun hakimiyetini tanıdı. Hasan Han'dan sonra oğlu Ahmed (1103-1128), hükümdar olup, Abbasî Halifeliği ile münasebetlerde bulundu. Halife Mustahzırbillâh (1094-1118), Ahmed Han'ın istediği beratı verip, ona "Nûruddevle" demiştir. 1128'de Karahıtayları, Kaşgar kenti yakınlarında mağlup eden Ahmed Han, onların batıya doğru ilerlemelerini durdurdu.

Türk tarihi
Ön Türkler
  • Ön Türkler
  • Tengricilik
  • Orhun Yazıtları
Bozkır imparatorlukları
  • Bozkır imparatorluğu geleneği
Göçebe
  • Hiung-nu
    • Batı · Kuzey · Güney
  • Cücenler
  • Akhunlar
  • Göktürk Kağanlığı
    • Doğu · Batı · İkinci
  • Uygur Kağanlığı
    • Kansu Uygur Krallığı · Karahoca Uygur Krallığı · Karahanlılar
Yerleşik
  • Beş Hu On Altı Krallık
    • Han Çov · Hou Çov · Vey · Hya
  • Kansu Uygur Krallığı
  • Karahoca Uygur Krallığı
  • Karahanlılar
    • Doğu Karahanlılar · Batı Karahanlılar
  • Beş Hanedan On Krallık
  • Şatuolar
    • Hou Tang · Hou Jin
Ural'ın batısı
  • Hun İmparatorluğu
  • Avar Kağanlığı
  • Hazar Kağanlığı
  • Büyük Bulgarya Hanlığı
  • Peçenekler
Memlûkler / Türkmenler Hindistan
  • Gazne Devleti
  • Delhi Sultanlığı
Mısır
  • Tolunoğulları
  • Memlûk Sultanlığı
İran
  • Karakoyunlu Devleti
  • Akkoyunlular
  • Safevi Devleti
  • Afşar Hanedanı
  • Kaçar Hanedanı
Moğolların mirasçıları Cuci'nin soyundan gelen ülkeler
Toka Temür sülalesi
  • Kırım Hanlığı
  • Kazan Hanlığı
  • Kasım Hanlığı
  • Astrahan Hanlığı
  • Kazak Hanlığı
  • Nogay Orda
Şiban sülalesi
  • Sibir Hanlığı
  • Şeybani Hanlığı
  • Buhara Hanlığı
  • Hive Hanlığı
  • Kokand Hanlığı
  • Buhara Emirliği
Çağatay'ın soyundan gelen ülkeler
  • Doğu Çağatay Hanlığı
  • Yarkand Hanlığı
Anadolu / Rumeli
  • Selçuklular
    • Büyük Selçuklu Devleti
    • Irak Selçuklu Devleti
    • Kirman Selçuklu Devleti
    • Anadolu Selçuklu Devleti
  • I. dönem Anadolu beylikleri
    • Çaka Beyliği (1081 - 1098)
    • Dilmaçoğulları Beyliği (1085 - 1192)
    • Danişmendliler Beyliği (1092 - 1178)
    • Saltuklu Beyliği (1092 - 1202)
    • Ahlatşahlar Beyliği (1100 - 1207)
    • Artuklu Beyliği (1102 - 1408)
    • İnaloğulları Beyliği (1098 - 1183)
    • Mengüçlü Beyliği (1072 - 1277)
    • Erbil Beyliği (1146 - 1232)
    • Çubukoğulları Beyliği (1085 - 1092)
  • Atabeylikler
    • Zengiler
    • İldenizliler
    • Böriler
    • Salgurlular
  • II. dönem Anadolu beylikleri
    • Osmanlı İmparatorluğu (1299 - 1922)
    • Taşanoğulları Beyliği (1350 - 1398)
    • Çobanoğulları Beyliği (1227 - 1309)
    • Karamanoğulları Beyliği (1256 - 1483)
    • İnançoğulları Beyliği (1261 - 1368)
    • Sâhipataoğulları Beyliği (1275 - 1342)
    • Pervaneoğulları Beyliği (1277 - 1322)
    • Menteşe Beyliği (1280 - 1424)
    • Candaroğulları Beyliği (1299 - 1462)
    • Karesi Beyliği (1297 - 1360)
    • Germiyanoğulları Beyliği (1300 - 1423)
    • Hamitoğulları Beyliği (1301 - 1423)
    • Saruhanoğulları Beyliği (1302 - 1410)
    • Erzincan Beyliği (1379 - 1410)
    • Tacettinoğulları Beyliği (1303 - 1415)
    • Aydınoğulları Beyliği (1308 - 1426)
    • Tekeoğulları Beyliği (1321 - 1390)
    • Dulkadiroğulları Beyliği (1339 - 1521)
    • Ramazanoğulları Beyliği (1325 - 1608)
    • Eretna Beyliği (1335-1381)
    • Kadı Burhaneddin Devleti (1381 - 1398)
    • Eşrefoğulları Beyliği (1280 - 1326)
Türk cumhuriyetleri
  • Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti
  • Türkiye Cumhuriyeti
  • Azerbaycan Cumhuriyeti
  • Türkmenistan Cumhuriyeti
  • Özbekistan Cumhuriyeti
  • Kazakistan Cumhuriyeti
  • Kırgızistan Cumhuriyeti
  • Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Tarihi Türk devletleri listesi
  • Tarihî ve çağdaş Türk devletleri
  • Türk tarihi literatürü

Ahmed Han'dan sonra 1128'de hükümdar olan oğlu İbrahim, Karahıtaylardan yardım alarak, rakiplerini yendi. Karahıtaylar, II. İbrahim Han (1128-1158) devrinde Balasagun'u zaptedince, merkez, Kaşgar'a taşındı. Karahıtaylar, kendilerine isyan eden Karluklar'ın üzerine onu gönderdi. 1158'de de, öldürülen II. İbrahim Han'ın yerine oğlu Arslan Han ünvanlı Muhammed ve sonra da torunu Ebü'l-Muzaffer Yusuf geçti. Yusuf Han, 1205'te vefat ettiği sırada, oğlu Ebü'l-Feth Muhammed, Karahıtaylı Kür Han'ın yanında rehin bulunuyordu. Nayman Devleti kurucusu Küçlük tarafından 1207'de kurtarılan Ebü'l-Feth Muhammed, daha sonra Kaşgar'a gönderildi. Ancak, Kaşgar'a varmadan, şehirdeki beyler tarafından yolda öldürüldü (1211). Bu durum, Küçlük'ün, Karahanlı merkezini işgal edip, katliâm yaptırmasına sebep oldu.

Hânedanlık içi mücadele neticesinde bölünen Doğu Karahanlılar, Moğol Naymanlarca işgal edilerek, hakimiyetlerine son verildi. Böylece Türk milletine ve İslâm'a büyük hizmetleri olan Doğu Karahanlılar Devleti ortadan kalktı.

Hükümdarlar

Ayrıca bakınız: Karahanlılar hükümdarlar listesi
  1. Süleyman Han (1032 - 1056)
  2. I. Muhammed (1056 - 1057)
  3. I. İbrahim (1057 - 1059)
  4. Mahmud (1059 - ?)
  5. Ömer (? - ?)
  6. Hasan (1074 - 1102)
  7. Ahmed (1102 - 1128)
  8. II. İbrahim (1128 - 1158)
  9. II. Muhammed (1158 - ?)
  10. Yusuf (? - 1205)
  11. III. Muhammed (1205 - 1210)

Uygur devletleri

  Karluk       Uygur
(Dokuz Oğuz)
      Başmil    
                                           
                                           
                           
                                       
              Uygur Kağanlığı
(Kül Bilge Kağan)
(744 - 840)
             
                                       
                                           
                               
  Karluk                                
                                             
               
        Karahanlılar
(840 - 1041)
    Karahoca Uygur
(991 - 1211/1368)
  Kansu Uygur
(905 - 1226)
 
                                           
               
  Batı Karahanlılar
(1041 - 1089/1212)
      Doğu Karahanlılar
(1041 - 1212)
             


Doğu Karahanlılar Hakkında Bilgi

Doğu Karahanlılar

Doğu Karahanlılar
Doğu Karahanlılar

Doğu Karahanlılar Hakkında Video


Doğu Karahanlılar konusunu görüntülemektesiniz.
Doğu Karahanlılar nedir, Doğu Karahanlılar kimdir, Doğu Karahanlılar açıklaması

There are excerpts from wikipedia on this article and video