Doğu Göktürk Kağanlığı


Doğu Göktürk Kağanlığı (Çince: 東突厥汗國), 582-630 yılları arası varlığını sürdüren tarihi Türk devleti. 582 yılında bölünen Göktürk Kağanlığı'nın doğu kısmıdır.

Konu başlıkları

  • 1 Tarihi
    • 1.1 Göktürklerin bölünmesi ve Doğu Göktürkler
    • 1.2 İşbara Dönemi
    • 1.3 Şi-Pi Kağan Dönemi ve tekrar güçlenme
    • 1.4 Doğu Göktürk Kağanlığı'nın Yıkılışı
  • 2 Doğu Göktürk Kağanları
  • 3 Göktürklerin soyağacı
  • 4 Ayrıca bakınız
  • 5 Kaynakça

Tarihi

Göktürklerin bölünmesi ve Doğu Göktürkler

576 yılında İstemi Yabgu ölünce yerine oğlu Tardu geçerek yabgu olmuş ve babası gibi devletin batısını yönetmeye başlamıştır. Devletin batısını yöneten Tardu, doğu kısmın yönetimini de ele alıp Göktürk Kağanlığı'nın başına geçmek isteyince Tapo Kağan ile arası açılmıştır. Tapo Kağan 581 yılında ölünce yerine yeğeni İşbara Kağan geçmiştir. Böylece Tardu ile İşbara Kağan arasında tüm devletin başının kim olduğuna yönelik iç çatışma çıkmıştır. Geleneklere göre doğu tarafının baş kağan olması gerekmektedir. Bu karışıklıktan yararlanmak isteyen Çin, Göktürk Kağanlığı'ndaki mevcut anlaşmazlığı daha da körüklemiştir. Çin İmparatoru, batının yabgusu Tardu'ya elçi, hediyeler ve kurt figürü bulunan bir sancak göndererek Tardu'nun hükümdarlığını tanıdığını belirtmiştir. Çin'in kışkırtmaları sonucu Tardu, İşbara'nın kağanlığını tanımadığını bildirmiştir. Çıkan çatışmalar sonucu Göktürk Kağanlığı ikiye ayrılmış, Tardu batının yönetimini tamamen ele almıştır. Bu olaydan sonra İşbara Kağan'ın elinde sadece doğu bölge yönetimi kalmıştır.[1]

İşbara Dönemi

Göktürk Kağanlığı'nın ikiye ayrılmasından sonra, Doğu Göktürk devleti gücünü kaybetmeye başlamışdır. İşbara Kağan'ın Çine düzenlediği seferler başarısızlıkla sonuçlanmışdır. Çin ipek ticaretini engelleyip Göktürklerin onbin kadar tüccarını sınırdışı etmiştir. Bu durum Doğu Göktürkler arasında açlık ve yoksulluğun doğmasına yol açmıştır. Doğu Göktürklere bağlı birçok Türk boyu kıtlık sebebiyle Batı Göktürklere sığınmıştır. Kendine bağlı boyların Batı Göktürk Kağanlığı'na sığınması İşbara Kağan'ı zor durumda bırakmıştır. 585 yılında giderek artan iç isyanlar ve dış baskılar sonucu İşbara Kağan, Çin hâkimiyetini kabul etmiş ve Çin'den yardım istemiştir.[1]

Doğu Göktürk Kağanlığı'nı hâkimiyeti altına alan Çin'in asıl amacı, Türkler de dahil tüm Orta Asya halklarını Çinlileştirerek, Çin için tehdit olmaktan çıkarmaktır. Bu nedenle Çin, Doğu Göktürkleri Çince konuşmaya, Çinliler gibi giyinmeye ve Çin adetlerini kabul etmeye zorlamıştır. Bunun üzerine İşbara Kağan bu konu hakkında 585 yılında Çin İmparatoru'na mektup yazmıştır. İşbara Kağan Çin imparatoruna yazdığı mektupta şöyle demiştir;

"Size bağlı kalacak, haraç verecek kıymetli atlar hediye edeceğim. Fakat dilimizi değiştiremem. Halkıma Çin giysileri giydiremem. Adetlerinizi, kanunlarınızı alamam. İmkân yoktur. Çünkü bu yönlerden bütün milletim, hassasiyetle çarpan tek bir kalptir.[1]

Çin esaretine daha fazla dayanamayan İşbara Kağan 587 yılında ölmüşdür. İşbara Kağan'dan sonra başa geçen Baga ve Tulan zamanlarında Çin baskısı artmıştır. Daha sonra başa Kimin Kağan geçmiştir. Kimin Kağan'dan sonra başa Şi-pi Kağan geçmiştir.[1]

Türk tarihi
Ön Türkler
  • Ön Türkler
  • Tengricilik
  • Orhun Yazıtları
Bozkır imparatorlukları
  • Bozkır imparatorluğu geleneği
Göçebe
  • Hiung-nu
    • Batı · Kuzey · Güney
  • Cücenler
  • Akhunlar
  • Göktürk Kağanlığı
    • Doğu · Batı · İkinci
  • Uygur Kağanlığı
    • Kansu Uygur Krallığı · Karahoca Uygur Krallığı · Karahanlılar
Yerleşik
  • Beş Hu On Altı Krallık
    • Han Çov · Hou Çov · Vey · Hya
  • Kansu Uygur Krallığı
  • Karahoca Uygur Krallığı
  • Karahanlılar
    • Doğu Karahanlılar · Batı Karahanlılar
  • Beş Hanedan On Krallık
  • Şatuolar
    • Hou Tang · Hou Jin
Ural'ın batısı
  • Hun İmparatorluğu
  • Avar Kağanlığı
  • Hazar Kağanlığı
  • Büyük Bulgarya Hanlığı
  • Peçenekler
Memlûkler / Türkmenler Hindistan
  • Gazne Devleti
  • Delhi Sultanlığı
Mısır
  • Tolunoğulları
  • Memlûk Sultanlığı
İran
  • Karakoyunlu Devleti
  • Akkoyunlular
  • Safevi Devleti
  • Afşar Hanedanı
  • Kaçar Hanedanı
Moğolların mirasçıları Cuci'nin soyundan gelen ülkeler
Toka Temür sülalesi
  • Kırım Hanlığı
  • Kazan Hanlığı
  • Kasım Hanlığı
  • Astrahan Hanlığı
  • Kazak Hanlığı
  • Nogay Orda
Şiban sülalesi
  • Sibir Hanlığı
  • Şeybani Hanlığı
  • Buhara Hanlığı
  • Hive Hanlığı
  • Kokand Hanlığı
  • Buhara Emirliği
Çağatay'ın soyundan gelen ülkeler
  • Doğu Çağatay Hanlığı
  • Yarkand Hanlığı
Anadolu / Rumeli
  • Selçuklular
    • Büyük Selçuklu Devleti
    • Irak Selçuklu Devleti
    • Kirman Selçuklu Devleti
    • Anadolu Selçuklu Devleti
  • I. dönem Anadolu beylikleri
    • Çaka Beyliği (1081 - 1098)
    • Dilmaçoğulları Beyliği (1085 - 1192)
    • Danişmendliler Beyliği (1092 - 1178)
    • Saltuklu Beyliği (1092 - 1202)
    • Ahlatşahlar Beyliği (1100 - 1207)
    • Artuklu Beyliği (1102 - 1408)
    • İnaloğulları Beyliği (1098 - 1183)
    • Mengüçlü Beyliği (1072 - 1277)
    • Erbil Beyliği (1146 - 1232)
    • Çubukoğulları Beyliği (1085 - 1092)
  • Atabeylikler
    • Zengiler
    • İldenizliler
    • Böriler
    • Salgurlular
  • II. dönem Anadolu beylikleri
    • Osmanlı İmparatorluğu (1299 - 1922)
    • Taşanoğulları Beyliği (1350 - 1398)
    • Çobanoğulları Beyliği (1227 - 1309)
    • Karamanoğulları Beyliği (1256 - 1483)
    • İnançoğulları Beyliği (1261 - 1368)
    • Sâhipataoğulları Beyliği (1275 - 1342)
    • Pervaneoğulları Beyliği (1277 - 1322)
    • Menteşe Beyliği (1280 - 1424)
    • Candaroğulları Beyliği (1299 - 1462)
    • Karesi Beyliği (1297 - 1360)
    • Germiyanoğulları Beyliği (1300 - 1423)
    • Hamitoğulları Beyliği (1301 - 1423)
    • Saruhanoğulları Beyliği (1302 - 1410)
    • Erzincan Beyliği (1379 - 1410)
    • Tacettinoğulları Beyliği (1303 - 1415)
    • Aydınoğulları Beyliği (1308 - 1426)
    • Tekeoğulları Beyliği (1321 - 1390)
    • Dulkadiroğulları Beyliği (1339 - 1521)
    • Ramazanoğulları Beyliği (1325 - 1608)
    • Eretna Beyliği (1335-1381)
    • Kadı Burhaneddin Devleti (1381 - 1398)
    • Eşrefoğulları Beyliği (1280 - 1326)
Türk cumhuriyetleri
  • Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti
  • Türkiye Cumhuriyeti
  • Azerbaycan Cumhuriyeti
  • Türkmenistan Cumhuriyeti
  • Özbekistan Cumhuriyeti
  • Kazakistan Cumhuriyeti
  • Kırgızistan Cumhuriyeti
  • Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Tarihi Türk devletleri listesi
  • Tarihî ve çağdaş Türk devletleri
  • Türk tarihi literatürü

Şi-Pi Kağan Dönemi ve tekrar güçlenme

Şi-pi Kağan döneminde Doğu Göktürkler, kısa bir süre için eski güçlerine kavuşmuşturlar. Şi-Pi Kağan, ülkesindeki karışıklıkları önlemiştir. Batıda Tibet'e, doğuda Amur Irmağı'na kadar uzanan topraklar üzerinde egemenlik kurmuştur. Çin'e (Suy Hanedanı) her yıl verilmekte olan haraç kesilince Çin ile savaş yapılmıştır. Doğu Göktürk Kağanlığı bu savaşı kazanmıştır. Çin imparatoru, Doğu Göktürklere yıllık vergi vermek şartıyla canını kurtarabilmiştir. Göktürklere eski gücünü yaşatan Şi-Pi Kağan 619 yılında ölmüştür.

Şi-Pi Kağan'dan sonra başa geçen Çula Kağan, Çin'e yönelik akınlara devam etmiştir. Ancak bir süre sonra Çula Kağan, Çinli eşi Yicheng tarafından zehirlenerek öldürülmüştür. Çu-Lo Kağan'dan sonra yerine kardeşi Kie-Li (Hieli) geçmiştir.[1]

Doğu Göktürk Kağanlığı'nın Yıkılışı

Kie-Li Kağan zamanında, Çin'e akınlar devam etmiştir. Kie-Li Kağan'ın Çin üzerine çıktığı son seferinde esir düşmesi sonucu Doğu Göktürk Kağanlığı Çin'in egemenliği altına girmiştir.[1]

Doğu Göktürk Kağanları

  • İşbara Kağan (582-587)
  • Baga Kağan (587-589)
  • Tulan Kağan (589-600)
  • Kimin Kağan (600-609)
  • Şi-Pi Kağan (609-619)
  • Çula Kağan (619-621)
  • İl Kağan (621-630)

Göktürklerin soyağacı

                Göktürk Kağanlığı (Aşina)
Doğu Kanadı (Bumin Kağan)
Batı kanadı (İstemi Yabgu)
(552 - 582)
             
                                     
                                         
                       
                                       
      Batı Göktürk
(Tarduş Kağan)
(582 - 657/739)
              Doğu Göktürk
(İşbara Kağan)
(582 - 630)
   
                                       
                            İkinci Doğu Göktürk
İlteriş Kağan (Kutluk)
(682 - 745)
   
                                     
                                         
                           
                                       
                                       
  Hazar Kağanlığı
(tartışmalı)
                  Beş Hanedan
Şatuo (Göktürk)
(907 - 960)
   


Ayrıca bakınız

  • Göktürk Kağanlığı
  • Batı Göktürk Kağanlığı
  • İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı
  • Şatuo

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f Kemal Kara "Liseler için Genel Türk Tarihi" sf. 48,50, Serhat Yayınları Yayınları.


Doğu Göktürk Kağanlığı Hakkında Bilgi

Doğu Göktürk Kağanlığı

Doğu Göktürk Kağanlığı
Doğu Göktürk Kağanlığı

Doğu Göktürk Kağanlığı Hakkında Video


Doğu Göktürk Kağanlığı konusunu görüntülemektesiniz.
Doğu Göktürk Kağanlığı nedir, Doğu Göktürk Kağanlığı kimdir, Doğu Göktürk Kağanlığı açıklaması

There are excerpts from wikipedia on this article and video



Rastgele Yazılar

Sosyal Hesaplar

Facebook Twitter VK
Copyright © 2014. Türk Arama Motoru