Стыкоўка


Стыкоўка — працэс (або спосаб) злучэння касмічных апаратаў (КА) з дапамогай стыкоўнага механізму (агрэгата стыкоўкі), які дапускае больш позняе разлучэнне (разстыкоўку) КА і працяг іх палётаў па асобнасці. Пры гэтым ажыццяўляецца механічнае злучэнне, досыць трывалае для кіравання палётам аднаго апарата з дапамогай састыкаванага з ім іншага. Злучэнне электрычных схем і гідраўлічных сістэм апаратаў пры стыкоўцы можа адбывацца, а можа і не адбывацца.

Праблема стыкоўкі ўстала перад стваральнікамі касмічных апаратаў ушчыльную ў сувязі з праграмай ажыццяўлення пілатуемых аблётаў Месяца і высадак на Месяц. Першыя прапановы па стыкоўцы, што тэхнічна рэалізуюцца, ставяцца да 1962 года.

Стыкоўка дазволіла ажыццявіць палёт пілатуемых экспедыцый на Месяц — была дасягнута эканомія масы за кошт таго, што на Месяц сядаў і з Месяца ўзлятаў не ўвесь экспедыцыйны комплекс, а толькі спецыяльны месяцовы карабель-модуль комплексу, максімальна палегчаны і не здольны да пасадкі на Зямлю. Месяцова-арбітальныя і месяцова-пасадачныя караблі-модулі комплексу выкарыстоўвалі стыкоўку і ў рэалізаванай амерыканскай праграме «Апалон» і ў неажыццёўленай савецкай праграме Л3. Таксама рыхтаваўся да палётаў варыянт карабля «Саюз-Кантакт» для адпрацоўкі сістэмы стыкоўкі «Кантакт» караблёў-модуляў 7К-ЛОК і ЛК савецкага комплексу Л3, але ў сувязі з недаведзенням месяцова-пасадачнай праграмы Л3 да стадыі пілатуемых палётаў, неабходнасць палётаў «Саюз-Кантакту» адпала.

Першая ў свеце стыкоўка ў ручным рэжыме была ажыццёўлена з ракетнай прыступкай «Аджэна» пілатаваным караблём ЗША «Джэміні-8» з экіпажам у складзе Ніла Армстранга і Дэвіда Скота 16 сакавіка 1966 года.

Першая ў свеце цалкам аўтаматычная стыкоўка двух касмічных апаратаў (беспілотных караблёў "Саюз" пад назвамі «Космас-186» і «Космас-188») праведзена 30 кастрычніка 1967 г. ў СССР.

Першая ў свеце стыкоўка двух пілатуемых караблёў павінна была быць ажыццёўлена ў СССР у красавіку 1967 (караблі «Саюз-1" і "Саюз-2А»), але ў сувязі з аварыйным палётам першага карабля (з гібеллю касманаўта) адбылася пазней - у студзені 1969 (караблі "Саюз-4" і "Саюз-5»).

Далей стыкоўкі вельмі шырока выкарыстоўваліся ў месяцовай праграме «Апалон» і для стварэння і забеспячэння арбітальных станцый, як у СССР / Расіі («Салют-ДОС", "Алмаз-АСС», «Мір»), так і ў ЗША («Скайлэб» ), а ў цяперашні час - Міжнароднай касмічнай станцыі і станцый Кітая.

Працэс

Працэсу стыкоўкі папярэднічае далёкае збліжэнне, затым блізкае, затым з прычальвання пачынаецца ўласна стыкоўка. Спецыяльныя выступоўцы элементы стыковачных агрэгатаў уваходзяць у механічнае зачапленне, пасля чаго пачынаецца сцягванне аб'ектаў, па заканчэнні якога адбываецца счэпкі замкаў. У гэты момант электра- і гідрараздымы ўжо злучаныя. Далей вырабляецца праверка герметычнасці стыку, пасля чаго можна адкрыць люкі і пераходзіць з аб'екта ў аб'ект.

Пры стыкоўцы аб'ектаў вялікай масы (больш масы транспартнага карабля класа «Саюз» або «Прагрэс» - каля 7 тон) стык дадаткова ўзмацняецца знутры здымнымі сцяжкамі.

Калі аб'ект будзе знаходзіцца ў сутыкавалі стане досыць доўга, магчымы частковы дэмантаж стыковачных механізмаў і замена іх на кампактныя плоскія люкі.

Стыкоўны агрэгат

Стыкоўныя агрэгаты дзеляцца на два вялікіх класа - актыўна-пасіўныя і ўніверсальныя.

Актыўна-пасіўныя стыковачныя агрэгаты (часцей за ўсё тыпу «загваздка-конус») адрозніваюцца па канструкцыі і прыладзе на двух стыкуюцца касмічных апаратах. Пры гэтым актыўны карабель не можа састыкавацца з іншым актыўным, а пасіўны - з іншым пасіўным.

Універсальныя стыковачныя агрэгаты (звычайна андрагіна-перыферыйныя) гэтага недахопу пазбаўлены.

Аднак, існуючыя сістэмы з універсальнымі стыковачнымі агрэгатамі (напрыклад, Апас-75, створаны па праграме «Саюз-Апалон», і Апас-89, якая прадугледжвае для «Бурана», Апас-95, які выкарыстоўваўся на станцыі "Мір", а таксама выкарыстоўваўся на Міжнароднай касмічнай станцыі для Шатлаў і модуляў) саступаюць па масагабарытных параметрах і патрабаванням да дакладнасці навядзення КА больш распаўсюджаным загваздка-конусным сістэмам.

Упершыню актыўна-пасіўныя стыковачныя агрэгаты з'явіліся на амерыканскіх КА «Джэміні» і прызначаліся для стыкоўкі з ракетнай прыступкай «Аджэна» з мэтай адпрацоўкі працэсаў збліжэння і стыкоўкі па праграме падрыхтоўкі да праграмы «Апалон».

Раннія актыўна-пасіўныя стыковачныя агрэгаты, устаноўленыя на караблях «Джэміні» і караблях «Саюз» з нумарамі 1, 2 (беспілотны карабель), 3, 4, 5, 7, 8, не мелі люка для ўнутранага пераходу, і касманаўтам даводзілася выходзіць у адкрыты космас у скафандрах. Такая ж схема была прадугледжана і ў месяцова-арбітальным 7К-ЛОК і месяцова-пасадачным ЛК караблях-модулях комплексу Л3 савецкай месяцовай экспедыцыі дзеля эканоміі масы Стыкоўныя агрэгата.

У амерыканскай месяцовай праграме «Апалон» месяцова-арбітальны і месяцова-пасадачны караблі-модулі комплексу выкарыстоўвалі ўдасканалены стыкоўны вузел з унутраным пераходам.

У СССР стыковачныя агрэгаты пачалі распрацоўвацца па праграме 7К-9К-11К, мэтай якой быў пілатуемы аблёт Месяца без выкарыстання цяжкай ракеты-носьбіта. Нягледзячы на ​​тое, што праграма была адменена, касмічны карабель "Саюз", які вырас з праекта 7К, быў абсталяваны актыўна-пасіўным стыкоўны агрэгатам і сістэмай пошуку, збліжэння і стыкоўкі «Ігла», якая дазволіла ажыццявіць першую аўтаматычную стыкоўку беспілотных апаратаў. Далей стыковачныя агрэгаты грамадзянскіх («Салют-ДОС", "Мір") і ваенных («Алмаз-АСС») арбітальных станцый і пілатуемых ("Саюз") і грузавых ("Прагрэс" і ТКС) караблёў і модуляў да іх былі ўніфікаванымі і выкарыстоўвалі ўнутраны пераход.


Стыкоўка Інфармацыю Аб

Стыкоўка


  • user icon

    Стыкоўка beatiful post thanks!

    29.10.2014


Стыкоўка
Стыкоўка
Стыкоўка Вы праглядаеце суб'ект
Стыкоўка што, Стыкоўка хто, Стыкоўка апісанне

There are excerpts from wikipedia on this article and video

Выпадковыя Артыкула

Палкавая ўстанова

Палкавая ўстанова

«Палкавая ўстанова» (руск.: «Полковое учреждение»), праца рускага палкаводца А. У. Суворава, у якой ...
853

853

гады 851 852 853 854 855 дзесяцігоддзі 830-я 840-я 850-я 860-я 870-я стагоддзі 8 ст. 9 ст. 1...
Вёска Чысці Вардамскія

Вёска Чысці Вардамскія

Чы́сці Ва́рдамскія[1] (трансліт.: Čysci Vardamskija, руск.: Чисти Вардомские) — вёска ў Докшыцк...
Фрэнк Дональд Дрэйк

Фрэнк Дональд Дрэйк

28 мая 1930(1930-05-28) (85 гадоў) Месца нараджэння Чыкага, ЗША Грамадзянства  ЗША Н...