Санталы


 Бутан — 5,1 тыс.
 Непал — 51 тыс.
 Бангладэш — 640 тыс.

Мова санталі Рэлігія сарна, хрысціянства Блізкія этнічныя групы мунда, хо, гадаба, бірхор

Санта́лы (хіндзі: सांथाल जनजाति, бенг.: সাঁওতাল) — аўстраазіяцкі народ у Паўднёвай Азіі. Насяляе ўсход Індыі, поўдзень Бутана і Непала, Бангладэш. Агульная колькасць (2016 г.) - 9 261 тысяч чал.[1]

Змест

  • 1 Гісторыя
  • 2 Традыцыйная культура
  • 3 Рэлігія
  • 4 Мова
  • 5 Зноскі
  • 6 Спасылкі

Гісторыя

Продкі санталаў мігрыравалі ў Паўднёвую Азію ў каменным веку з усходу і маглі быць заснавальнікамі энеалітычнай культуры медных скарбаў на ўсходзе паўвострава Індастан і пласкагор'я Дэкан. У санталаў доўгі час не было пісьмовай гісторыі. Згодна вусным паданням, яны паходзяць з яек птушак, што прыляцелі з-за мора.

Першасным месцам рассялення санталаў лічаць плато Чхота-Нагпур на ўсходзе Індыі. У 1 тысячагоддзі н. э. плямёны мунда, што насялялі гэту мясцовасць, былі аб'яднаны дынастыяй раджаў Нагбансі. У 1585 г. яна трапіла ў залежнасць ад Вялікіх Маголаў, у 1772 г. — ад Брытанскай Ост-Індскай кампаніі. Землі санталаў кіраваліся дынастыяй індуісцкага паходжання, якая атрымала аўтаномію ў межах Брытанскай Індыі. Аднак прыгнёт мясцовых феадалаў і ліхвяроў стаў прычынай міграцый на пагорыстыя землі поўначы і ў дэльту Ганга. Брытанскія ўлады прадстаўлялі ім лясістыя тэрыторыі ў арэнду для далейшай апрацоўкі. Акрамя таго, санталы актыўна ўдзельнічалі ў паўстаннях мунда. Асабліва кровапралітным было паўстанне 1854 - 1856 гг. У 1914 г. прадстаўнікі санталаў прынялі ўдзел у руху племянных супольнасцяў Тана-Бхагатс. У 1925 г. была распрацавана арыгінальная пісьмовасць на мове санталі, пачала выдавацца сантальская літаратура.

Пасля абвяшчэння незалежнасці Індыі сантальскія нацыяналісты ўдзельнічалі ў руху за абвяшчэнне асобнага штата Джаркханд, у палітычным жыцці якога адыгрываюць важную ролю. У нашы дні санталы Індыі і Бангладэш маюць афіцыйны статус племянной супольнасці, які гарантуе асобныя правы і прывілегіі ў карыстанні зямлёй, выплаце падаткаў, атрыманні адукацыі.

Традыцыйная культура

Асноўны гаспадарчы занятак — сельская гаспадарка, хаця ў мінулым важную ролю адыгрывалі паляванне і збіральніцтва. Да пачатку XX ст. дамінавала падсечнае земляробства, але скарачэнне лясоў і пераход да вырошчвання рысу прывялі да сталага землекарыстання на абваднённых тэрыторыях. Санталы вырошчваюць рыс, некалькі відаў проса, бабовыя, гарчыцу, тытунь, бавоўнік, гародніну і г. д. Жывёлагадоўля мае дадатковае значэнне. Трымаюць свойскую птушку, кароў, коз, свінняў. Апрацоўка зямлі лічыцца мужчынскім заняткам, нагляд за свойскай жывёлай — жаночым або дзіцячым. Жанчыны таксама займаюцца забеспячэннем гаспадаркі палівам, вадой, угнаеннямі. Традыцыйныя рамёствы — пляценне вяровак, апрацоўка драўніны і жалеза. Развіта адыходніцтва — сезонная праца ў прамысловасці, на плантацыях і шахтах.

Асноўны від паселішча — вёска. У нашы дні сантальскія вёскі ўключаюць 400 - 1000 жыхароў. У буйных змяшаных паселішчах санталы селяцца паасобку. Хаціны будуюць з гліны або гліністай зямлі, дах крыюць чарапіцай. У цэнтральнай частцы хаціны кхунты знаходзіцца сямейны алтар.

Традыцыйная вопратка — саронг панчы. У дзяцей і мужчын ён нагадвае насцегнавую повязь, у жанчын складаецца з ніжняй часткі да кален і з верхняй у выглядзе зморшчыннай абгорткі. Але ў нашы дні носяць сучаснае адзенне. Жанчыны аддаюць перавагу сары з баваўняных тканін без галаўной накідкі.

Кухня санталаў надзвычай разнастайная. Асноўная паўседзённая ежа — вараны рыс, пшанічны або прасяны хлеб, напоі з проса. Ужываюць усе віды мяса, казурак, чарвякоў, вусеняў, змеяў. Ядуць тры разы на дзень.

У сельскай мясцовасці пераважаюць вялікія пашыраныя сем'і на чале бацькі або старэйшага брата. Антраполагі налічваюць у санталаў 18 формаў шлюбных адносін, аднак найбольш распаўсюджаны выкуп нявесты. Санталы практыкуюць палігінію, сярод іх ня рэдкія разводы і паўторныя шлюбы. Большая частка маёмасці і зямля ўспадкоўваюцца мужчынамі. Адлік сваяцтва толькі па мужчынскай лініі. Старыя чальцы сям'і карыстаюцца павагай. Менавіта яны займаюцца выхаваннем і сацыялізацыяй дзяцей. Ва ўзросце 8 - 10 гадоў хлопчыкі праходзяць абрад прысвячэння ў мужчынскі свет. Ім на скуру ставіцца знак рода. Дзяўчынкі лічацца дарослымі і годнымі да шлюба пасля першай менструацыі. Яны таксама атрымоўваюць ўпрыгожванні ў выглядзе татуіроўкі.

Усе санталы падзяляюцца на 12 буйных і 164 малых родаў, кожны з якіх мае свой сацыяльны статус. У мінулым таксама існавала прафесійная спецыялізацыя некаторых родавых груп. У мінулым мужчынскія родавыя зборы мелі важную судовую функцыю, у нашы дні — рытуальную. Вялікую ролю сярод санталаў адыгрываюць харызматычныя лідары. Санталы традыцыйна пазбягаюць цесных узаемаадносін з несанталамі. У народным фальклоры "іншаземцы" звычайна малююцца як пагроза.

Санталы маюць багатую вусную спадчыну — міфы, казкі, легенды, генеалагічныя паданні. Песні выконваюцца ў гонар багоў, але таксама развіты рамантычныя спевы. Вылучаюцца мужчынскія і жаночыя танцы. Святы суправаджаюцца тэатральнымі відовішчамі.

Рэлігія

Традыцыйная рэлігія санталаў політэістычная. Налічваецца каля 150 багоў. Рэлігійныя цырымоніі арганізуюцца вяскомымі святарамі наеке.

З XIX ст. актыўна распаўсюджваецца хрысціянства. Большасць хрысціян-санталаў належаць да розных плыняў пратэстантызму.

Мова

Санталі стала пісьмовай мовай толькі ў XIX ст. Большая частка сантальскай літаратуры складаецца з рэлігійных тэкстаў і запісаў фальклору.

Зноскі

  1. ↑ Santal

Спасылкі

  • Santals
  • Countries and Their Cultures: Santals
  • A portal for Santals
  • The Santals of Bangladesh: An Ethnic Minority in Transition
  • THE ETHNOGRAPHIC STUDY OF THE SANTALS
  • Insertion / Deletion DNA Polymorphisms in two South Indian Tribal Populations
  • The art and music traditions of Santal tribals of India


Санталы інфармацыя аб

Санталы

Санталы
Санталы
Санталы Вы чытаеце гэтую тэму.
Санталы якія, Санталы хто, Санталы апісанне

There are excerpts from wikipedia on this article and video



Выпадковыя артыкула

Сацыяльных рахункаў

Facebook Twitter VK
Copyright © 2014. Пошукавая