TR | RU | UK | KK | EN |

Малі

малішарики, малітел поні
Каардынаты:16°08′00″ пн. ш. 4°07′00″ з. д. / 16.133333° пн. ш. 4.116667° з. д. (G) (O) (Я)16.133333, -4.116667

Дэвіз:«Un peuple, un but, une foi»Гімн:«Pour l'Afrique et pour toi, Mali»Дата незалежнасці22 верасня 1960 (ад Францыі)Афіцыйная мовафранцузскаяСталіцаБамакаНайбуйнейшыя гарадыБамака, Сікаса, Мопці, Куціяла, Каес, СегуФорма кіраванняПрэзідэнцкая рэспубліка/Ваенная дыктатураПрэзідэнт
Прэм'ер-міністр
Дыянкунда Траарэ
Джанга СісокаПлошча
• Усяго
• % воднай паверхні24-я ў свеце
1 240 192 км²
1,6Насельніцтва
• Ацэнка (2009)
• Шчыльнасць
14 517 176 чал.
11,71 чал./км²ВУП
  • Разам (2007)
  • На душу насельніцтва
$13,365 млрд  (126-ы)
$1300ІРЧП (2007)▼ 0,371 (нізкі) (178-ы)Валютафранк КФАІнтэрнэт-дамен.mlКод ISOMLIТэлефонны код+223Часавы пояс0

Малі, Рэспубліка Малі (фр.:République du Mali) — унутрыкантынентальная дзяржава ў паўночна-заходняй Афрыцы, колішняя французская калонія.

Тэрыторыя — 1248,5 тыс. км² з адміністрацыйна-тэрытарыяльным дзяленнем на 7 абласцей і сталічны раён.

Насельніцтва — 13,4 млн чал., якія прадстаўляюць больш за 20 этнічных груп.

Сталіца — г. Бамако (каля 1 млн жыхароў).

Нацыянальная валюта — франк КФА (1 еўра = 655,957 франка).

Дзяржаўная мова — французская.

Асноўная рэлігія іслам, які вызнаюць звыш 90 % насельніцтва, каля 2 % — хрысціяне, астатнія — анімісты.

Нацыянальнае свята — 22 верасня — Дзень незалежнасці (1960).

Дзяржаўны лад

Па Канстытуцыі ад 12 траўня 1992 г. — прэзідэнцкая Рэспубліка. Першым прэзідэнтам стаў М. Кейта.

Глава дзяржавы — генерал Амаду Тумани Турэ — выпускнік Разанскага вышэйшага паветрана-дэсантнага каманднага вучылішча — абраны ў чэрвені 2002 (перавыбраны 29 красавіка 2007).

Вышэйшы заканадаўчы орган — аднапалатны парламент (Нацыянальны Сход) у складзе 147 дэпутатаў, абіраецца на 5 гадоў. Апошнія парламенцкія выбары адбыліся ў ліпеню 2002, перамогу атрымаў блок партый «Надзея 2002», які мае ў цяперашні час 63 мандаты. Старшыня НС — Ібрагім Бубакар Кейта, глава партыі «Аб'яднанне за Малі» (РПМ), якой належыць 46 дэпутацкіх мандатаў. Першы тур чарговых парламенцкіх выбараў адбыўся 1 ліпеня 2007.

Вышэйшы орган выканаўчай улады — урад (усяго 28 чал.) на чале з Прэм'ер-міністрам, якім з 29 красавіка 2004 з'яўляецца Усман Ісуфі Майга.

Міністр замежных спраў і міжнароднага супрацоўніцтва — Моктар Уан.

Вышэйшы орган судовай улады — Вярхоўны Суд. Маецца таксама Канстытуцыйны Суд і Суд вышэйшай інстанцыі.

У Малі налічваецца больш 90 палітычных партый і аб'яднанняў. У цяперашні час дамінуюць два блокі:«Надзея 2002» на чале з партыяй «Аб'яднанне за Малі» (РПМ) і «Альянс за рэспубліку і дэмакратыю» (АРД), галоўнай сілай якога выступае «Афрыканская партыя за салідарнасць і справядлівасць» (АДЕМА). Набірае сілу нядаўна створаны «Саюз за Рэспубліку і Дэмакратыю» (ЮРД) і рух у падтрымку прэзідэнта «Альянс за альтэрнатыву і змены» (АСС).

Гісторыя

Асноўны артыкул:Гісторыя Малі

Старажытная гісторыя Малі вывучана слаба. З 3-га тысячагоддзя да н.э. развівалася земляробства. У сярэднія вякі на тэрыторыі сучаснага Малі існавалі дзяржаўныя ўтварэнні Гана (III — XIII стст.), Малі (VIII — XVII стст.), Сангаі (XV — XVI стст.); пануючай рэлігіяй стаў іслам. Дзяржава Сангаі пасля разгрому яе ў 1591 г. мараканскімі войскамі распалася на шэраг дробных княстваў, якія ў 3-й чвэрці XIX ст. ўвайшлі ў склад дзяржавы тукулераў Хадж Амара, а ў канцы XIX ст. заваяваны Францыяй. У 1890 г. большая частка тэрыторыі Малі аб’яднана ў калонію Французскі Судан (у 1899 г. скасавана, у 1920 г. адноўлена), з 1895 г. — у складзе Французскай Заходняй Афрыкі. З 1945 г. Малі — «заморская тэрыторыя» Францыі. У 1946 г. у Малі заснавана палітычная партыя Суданскі саюз на чале з М.Кейтам (з 1959 г. адзіная партыя ў краіне), якая ўзначаліла нацыянальна-вызаленчы рух. З 28 верасня 1958 г. Малі пад назвай Суданская Рэспубліка — аўтаномная дзяржава ў складзе Французскай супольнасці. У красавіку 1959 г. Малі аб’ядналася з Сенегалам у Федэрацыю Малі, якая 20 чэрвеня 1960 г. абвясціла сваю незалежнасць. У жніўні 1960 г. федэрацыя распалася.

22 верасня 1960 г. абвешчана Рэспубліка Малі. Выбраны прэзідэнтам Кейта пачаў ажыццяўляць курс на некапіталістычнае развіццё краіны. У 1967 г. ва ўмовах эканамічнага крызісу Кейта стварыў Нацыянальны камітэт абароны рэвалюцыі, які засяродзіў у сваіх руках усю ўладу (парламент быў распушчаны). У выніку ваеннага перавароту (лістапад 1968 г.) да ўлады прыйшоў Ваенны камітэт нацыянальнага вызвалення на чале з М.Траарэ. У 1974 г. прынята новая Канстытуцыя, якая ўстанавіла аднапартыйную дыктатуру. У 1979 г. створана кіруючая і адзіная ў краіне партыя Дэмакратычны саюз малійскага народа, адбыліся прэзідэнцкія (выбраны Траарэ_ і парламенцкія выбары. У 1990 г. у Малі пачаўся шырокі дэмакратычны рух супраць аўтарытарнага рэжыму Траарэ. Пасля масавых дэманстрацый прыхіьнікаў дэмакратыі 26 сакавіка 1991 г. Траарэ скінуты і ўлада перайшла да Савета нацыянальнай згоды на чале з А.Т.Турэ; распушчаны парламент і Дэмакратычны саюз малійскага народа, уведзена шматпартыйнасцью У студзені 1992 г. прынята новая Канстытуцыя Малі, якая абвясціла прынцып падзелу ўлад. На выбарах у парламент у студзені — лютым 1992 г. перамог Альянс за дэмакратыю ў Малі (АДЭМА), яго лідэр А.У.Канарэ ў красавіку 1992 г. выбраны прэзідэнтам краіны.

Эканоміка

Аб'ём ВУП у 2006 у параўнанні з папярэднім годам вырас на 5,9 % і дасягнуў амаль 4,5 млрд еўра. Узровень інфляцыі — 3 %. Знешні доўг складае каля 2,7 млрд еўра. Малі ставіцца да ліку найменш развітых краін свету, займаючы па класіфікацыі ПРААН 175 месца з 177 краін. Гадавы прыбытак на душу насельніцтва не перавышае 260 еўра.

Аснова эканомікі — сельская гаспадарка, у якой занята каля 75 % працаздольнага насельніцтва краіны. Вядучая культура — бавоўна (штогадовы ўраджай — больш 500 тыс. тон). Яна прыносіць 40 % валютных прыбыткаў краіны. Жывёлагадоўля ўтрымлівае трэцюю пазіцыю ў экспарце і, у цэлым, дае 12 % ВУП. У 2006 у Малі налічваецца 7,9 млн галоваў буйнарагатага быдла, 17 млн коз і авечак, 70 тыс. свінняў, 25 млн галоваў хатняй птушкі. Вылаў рачной рыбы складае парадку 120 тыс. тон і прыносіць 4,2 % ВУП Удзельная вага земляробства, жывёлагадоўлі, лясной гаспадаркі і рыбалоўства ўвогуле аб'ёме ВУП дасягае 43 %, прамысловасці, будаўніцтва і энергетыкі — 18,6 %, гандлю і паслуг — 38,4 %.

Галоўныя галіны прамысловасці — перапрацоўчая і горнарудная. Вырабляецца баваўняны і арахісавы алей, вядзецца перапрацоўка баваўнянага валакна. Малі — трэці вытворца (пасля ПАР і Ганы) золата ў Афрыцы (да 50 т. штогод).

З 1991 урадам Малі ўзяты курс на лібералізацыю нацыянальнай эканомікі, заахвочванне і прыцягненне прыватных капіталаўкладанняў, прыватызацыю дзяржаўных прадпрыемстваў. Аб'ём знешняй фінансавай дапамогі складае 170—200 млн дол. ЗША у год. Асноўнымі крэдыторамі застаюцца МВФ і Сусветны банк.

Найболей актыўныя гандлёва-эканамічныя сувязі Малі падтрымлівае з Францыяй і іншымі членамі Еўрасаюза, ЗША, Канадай, КНР, Японіяй, ПАР, Алжырам, Лівіяй, Тунісам, Нігерыяй і Сенегалам.

  • На ВікіСховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Малі
Краіны Афрыкі

Алжыр · Ангола · Бенін · Батсвана · Буркіна-Фасо · Бурундзі · Габон · Гамбія · Гана · Гвінея · Гвінея-Бісау · Джыбуці · Рэспубліка Конга">Дэмакратычная Рэспубліка Конга · Егіпет · Замбія · Зімбабвэ · Каба-Вердэ · Камерун · Каморы · Кенія · Кот-д’Івуар · Лесота · Ліберыя · Лівія · Маўрыкій · Маўрытанія · Мадагаскар · Малаві · Малі · Марока · Мазамбік · Намібія · Нігер · Нігерыя · Руанда · Рэспубліка Конга · Сан-Тамэ і Прынсіпі · Свазіленд · Сейшэлы · Самалі · Сенегал · Судан · Сьера-Леонэ · Танзанія · Тога · Туніс · Уганда · Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка · Чад · Экватарыяльная Гвінея · Эрытрэя · Эфіопія · Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка · Паўднёвы Судан

Залежныя тэрыторыі:Азорскія астравы · Брытанская тэрыторыя ў Індыйскім акіяне · Канарскія астравы · Мадэйра · Маёта · Мелілья · Рэюньён · Астравы Святой Алены, Узнясення і Трыстан-да-Кунья · Астравы Эпарсэ · Сеўта

Дзяржавы са спрэчным статусам:Сахарская Арабская Дэмакратычная Рэспубліка¹ (Заходняя Сахара) · дзяржаўныя ўтварэнні на тэрыторыі Самалі (Аўдаленд · Азанія · Галмудуг · Джубаленд · Пунтленд · Самаліленд · Сул, Санааг і Кайн · Хіман і Бэб)

¹ З'яўляецца членам Афрыканскага Саюза, вялікая частка тэрыторый акупавана Марока.

 Афрыканскі Саюз

Алжыр | Ангола | Батсвана | Бенін | Буркіна-Фасо | Бурундзі | Габон | Гамбія | Гана | Гвінея* | Гвінея-Бісау | Джыбуці | Рэспубліка Конга">Дэмакратычная Рэспубліка Конга | Егіпет | Замбія | Зімбабвэ | Каба-Вердэ | Камерун | Каморскія Астравы | Кенія | Кот-д'Івуар | Лесота | Ліберыя | Лівія | Мадагаскар* | Мазамбік | Малаві | Малі | Маўрыкій | Маўрытанія* | Намібія | Нігер | Нігерыя | Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка | Паўднёвы Судан | Руанда | Рэспубліка Конга | Самалі | Сан-Тамэ і Прынсіпі | САДР | Свазіленд | Сейшэльскія Астравы | Сенегал | Судан | Сьера-Леонэ | Танзанія | Тога* | Туніс | Уганда | Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка | Чад | Экватарыяльная Гвінея | Эрытрэя | Эфіопія

* Членства прыпынена Франкафонія

Албанія | Андора | Арменія | Бельгія (Французская супольнасць Бельгіі) | Бенін | Балгарыя | Буркіна-Фасо | Бурундзі | Вануату | В'етнам | Габон | Гаіці | Гана1 | Гвінея | Гвінея-Бісау | Грэцыя | Джыбуці | Дамініка | Егіпет | Каба-Вердэ | Камбоджа | Камерун | Канада (Нью-Брансуік, Квебек) | Кіпр1 | Каморы | Рэспубліка Конга">Дэмакратычная Рэспубліка Конга | Рэспубліка Конга | Кот-д'Івуар | Лаос | Ліван | Люксембург | Маўрыкій | Маўрытанія | Мадагаскар | Македонія | Малі | Марока | Малдова | Манака | Нігер | Руанда | Румынія | Сан-Тамэ і Прынсіпі | Сейшэльскія Астравы | Сенегал | Сент-Люсія | Тога | Туніс | Францыя (Французская Гвіяна, Гвадэлупа, Марцініка, Сен-П'ер і Мікелон) | Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка | Чад | Швейцарыя | Экватарыяльная Гвінея

Дзяржавы-назіральнікі:Аўстрыя | Арменія | Венгрыя | Грузія | Латвія | Літва | Мазамбік | Польшча | Сербія |Славакія | Славенія | Тайланд | Украіна | Харватыя | Чэхія

1Асацыяваны член

 


Арганізацыя ісламскага супрацоўніцтва

ААЭ | Азербайджан | Албанія | Алжыр | Аман | Афганістан | Бангладэш | Бахрэйн | Бенін | Бруней | Буркіна-Фасо | Габон | Гамбія | Гаяна | Гвінея | Гвінея-Бісау | Джыбуці | Егіпет | Емен | Іарданія |Інданезія | Ірак | Іран | Казахстан | Камерун | Каморы | Катар | Кот-д'Івуар | Кувейт | Кыргызстан | Ліван | Лівія | Мазамбік  | Малайзія | Малі | Мальдывы | Марока | Маўрытанія |Нігер | Нігерыя | Пакістан | Палесціна | Самалі | Саудаўская Аравія | Сенегал | Сірыя | Судан | Сурынам | Сьера-Леонэ | Таджыкістан | Тога | Туніс | Туркменістан | Турцыя | Уганда | Узбекістан | Чад

Дзяржавы-назіральнікі: Боснія і Герцагавіна | Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка | Расія | ТайландМусульманскія арганізацыі і абшчыны — назіральнікі: Нацыянальна-вызваленчы фронт маро | Паўночны КіпрМіжнародныя арганізацыі — назіральнікі: Арганізацыя эканамічнага супрацоўніцтва | Арганізацыя Аб'яднаных Нацый | Афрыканскі саюз | Ліга арабскіх дзяржаў | Рух недалучэння 

малі антильські острови, малі архітектурні форми, малі табуретки фото, малі телковичі, маліровка волосся, малітел поні, маліфісента, маліш на драйве, малішарики, малієвецький водоспад


Малі Інфармацыю Аб

Малі


  • user icon

    Малі beatiful post thanks!

    29.10.2014


Малі
Малі
Малі Вы праглядаеце суб'ект
Малі што, Малі хто, Малі апісанне

There are excerpts from wikipedia on this article and video

Выпадковыя Артыкула

Роберт Салоў

Роберт Салоў

23 жніўня 1924(1924-08-23) (91 год) Месца нараджэння Бруклін, Нью-Ёрк, ЗША Грамадзянства ЗША...
Студзёнкі

Студзёнкі

Назву Студзёнкі маюць:Населеныя пункты Беларусь Мінская вобласць:Студзёнкі — вёска ў Вілейскім р...
Македонская грэкакаталіцкая царква

Македонская грэкакаталіцкая царква

Македонская грэкакаталіцкая царква — адна з усходнекаталіцкіх цэркваў, якія прытрымліваюцца віз...
Горад Хайдарабад, Індыя

Горад Хайдарабад, Індыя

Хайдарабад (хіндзі:नई दिल्ली) — агульная сталіца абодвух індыйскіх штатаў Андхра-Прадэш і Тэлангана...