TR | RU | UK | KK | EN |

Гаіці


Каардынаты: 19°06′00″ пн. ш. 72°20′00″ у. д. / 19.1° пн. ш. 72.333333° у. д. (G) (O) (Я)19.1, 72.333333

Дэвіз: «L'Union Fait La Force» Гімн: «La Dessalinienne» Дата незалежнасці 1 студзеня 1804
(абвешчана)
1825 (прызнана) (ад Францыі) Афіцыйныя мовы гаіцянская крэольская і французская Сталіца Порт-о-Прэнс Найбуйнейшы горад Порт-о-Прэнс Форма кіравання Прэзідэнцкая рэспубліка Прэзідэнт
Прэм'ер-міністр
Мішэль Мартэі
Жан-Макс Бельрыў Плошча
• Усяго
• % воднай паверхні 142-я ў свеце
27 750 км²
0,7 Насельніцтва
• Ацэнка (2009)
• Шчыльнасць
9 035 536 чал. (82-я)
361 чал./км² ВУП
  • Разам (2008)
  • На душу насельніцтва
$11,570 млрд  (126-ы)
$1317 ІРЧП (2007) ▼ 0.532 (149-ы) Валюта гурд Інтэрнэт-дамен .ht Тэлефонны код +509 Часавы пояс −5

Гаі́ці (гаіц. крэольск.: Ayiti, фр.: Haïti), Рэспу́бліка Гаі́ці (гаіц. крэольск.: Repiblik Ayiti, фр.: République d’Haïti) — дзяржава ў Карыбскім моры, займае заходнюю частку вострава Гаіці і шэраг прылеглых невялікіх астравоў. Тэрыторыя — 27,8 тыс. кв. км. Насельніцтва — больш 8 млн чалавек. Сталіца — Порт-о-Прэнс (каля 1,8 млн жыхароў). Дзяржаўныя мовы — французская і крэольская, на якой гаворыць 85 % насельніцтва. Грашовая адзінка — гурд. Нацыянальнае свята — 1 студзеня — Дзень незалежнасці (1804). Адміністрацыйна-тэрытарыяльнае дзяленне — 9 дэпартаментаў.

Змест

  • 1 Насельніцтва
  • 2 Гісторыя
  • 3 Дзяржаўны лад
  • 4 Эканоміка
  • 5 Гл. таксама
  • 6 Зноскі

Насельніцтва

Большасць веруючых (80 %) фармальна каталікі, але фактычна іх асноўная маса з’яўляецца прыхільнікамі афрыканскага культу «вуду».

Гісторыя

Асноўны артыкул: Гісторыя Гаіці

Востраў быў адкрыты Х. Калумбам у 1492 г. З 1677 г. яго заходняя частка належала Францыі. У 1804 г. Гаіці першай з лацінаамерыканскіх краін дабілася незалежнасці. У 1844 г. ва ўсходняй частцы вострава была абвешчаная незалежная ад Гаіці Дамініканская Рэспубліка.

У 1986 г. быў скінуты рэжым дынастыі Дзювалье, якая кіравала краінай з 1957 г. Першыя ў гісторыі Гаіці свабодныя прэзідэнцкія выбары, якія адбыліся ў 1990 г. прынеслі перамогу святару Ж.-Б. Арыстыду. Аднак у 1991 г. у Гаіці ізноў адбыўся ваенны пераварот, у выніку якога ён быў выгнаны з краіны. Пасля ўводу ў Гаіці на аснове рэзалюцыі Савета Бяспекі (СБ) ААН шматнацыянальных сіл для падтрымання парадку і стабільнасці атрымалася дабіцца добраахвотнага сыходу путчыстаў. На выбарах 1995 г. перамогу атрымаў створаны Ж.-Б. Арыстыдам палітычны рух «Лавалас». Прэзідэнтам стаў яго кандыдат Р. Прэваль. Аднак рух раскалоўся на прыхільнікаў Арыстыда — Прэваля («Сям’я Лавалас») і апазіцыю, якая паўстала ў выніку аб’яднання неаднастайных па сваім складзе палітычных груп і няўрадавых арганізацый. Выбары 2000 выйграў Ж.-Б. Арыстыд, які, знаходзячыся ў улады ў 2001—2003, не змог забяспечыць нацыянальнае прымірэнне, утаймаваць злачыннасць, рашыць складаныя ўнутрыпалітычныя і сацыяльна-эканамічныя праблемы. У пачатку 2004 г. у выніку сілавога супрацьстаяння праўрадавых сіл і ўзброенай апазіцыі Ж.-Б. Арыстыд пакінуў пост прэзідэнта Гаіці і выехаў з краіны.

У 2004 г. СБ ААН прыняў рэзалюцыю № 1529, на падставе якой у Гаіці былі ўведзеныя Часовыя шматнацыянальныя сілы, а з 1 чэрвеня 2004 наўзамен іх разгорнутая Місія ААН па стабілізацыі ў Гаіці (МААНСГ). У выніку, першым чынам, яе мэтанакіраванай працай атрымалася некалькі падвысіць узровень бяспекі ў краіне і правесці 7 лютага 2006 г. прэзідэнцкія выбары, перамогу на якіх атрымаў Р. Прэваль. 14 мая таго жа году ён прыняў прысягу. Прэм’ер-міністр — Ж.-Э. Алексіс.

Дзяржаўны лад

Паводле канстытуцыі 1987 выканаўчая ўлада здзяйсняецца ўрадам на чале з прэзідэнтам, абіраным шляхам прамых і таемных выбараў на 5-гадовы тэрмін без права перавыбрання на другі тэрмін.

Заканадаўчая ўлада — парламент (Нацыянальная асамблея), які складаецца з Сената і Палаты дэпутатаў.

У цяперашні час у Гаіці маецца каля 30 палітычных партый і аб’яднанняў, кіроўным з якіх з’яўляецца прапрэзідэнцкі рух «Леспва»

Эканоміка

Гаіці — самая адсталая краіна Заходняга паўшар'я. Паказчык беспрацоўя — парадку 60 % эканамічна актыўнага насельніцтва. 80 % гаіцянаў находзяцца за рысай беднаты, каля 50 % — непісьменныя. 12 % гарадскога і 5 % сельскага насельніцтва заражаныя СНІДам.

Прамысловасць неразвітая, хоць у Гаіці маюцца паклады медных і малібдэнавых руд, золата, серабра, баксітаў. У сельскай гаспадарцы занята 66 % працаздольнага насельніцтва. Беззямельныя сяляне складаюць амаль палову сельскага насельніцтва. Апрацоўка зямлі вядзецца прымітыўнымі сродкамі. Аснову сельскай гаспадаркі складаюць экспартныя культуры: кава, бавоўна, цукровы трыснёг, какава-бабы. Вырошчваюць таксама кукурузу, рыс, проса, бананы, тытунь.

Знешні доўг — каля 1,3 млрд долараў ЗША.

Дзякуючы значнай міжнароднай дапамозе аб'ем ВУП у 2006 узрос на 2,5 %, склаўшы каля 6 млрд дол. ЗША. Пачаўся працэс аднаўлення энергетыкі, інфраструктуры. Інфляцыя — 14 %.

Экспарт Гаіці складае прадукцыя тэкстыльнай прамысловасці, кава, трапічная садавіна, какава, вырабы народных промыслаў, імпарт — харчаванне, паліва, абсталяванне. Асноўныя гандлёвыя партнёры — ЗША, краіны Еўрасаюза, Канада, Дамініканская Рэспубліка.

Гл. таксама

  • Востраў Ваш

Зноскі

  1. ↑ Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009)."World Population Prospects, Table A.1" (.PDF). 2008 revision. United Nations. Праверана 12 сакавіка 2009.
  2. ↑ 2,0 2,1 Haiti. International Monetary Fund. Праверана 1 кастрычніка 2009.
Арганізацыя амерыканскіх дзяржаў (ААД, OAS)

Антыгуа і Барбуда | Аргенціна | Багамы | Балівія | Барбадас | Беліз | Бразілія | Венесуэла | Гаіці | Гандурас | Гаяна | Гватэмала | Грэнада | Дамініка | Дамініканская Рэспубліка | ЗША | Калумбія | Канада | Коста-Рыка | Куба | Мексіка | Нікарагуа | Панама | Парагвай | Перу | Сальвадор | Сент-Вінсент і Грэнадзіны | Сент-Кітс і Невіс | Сент-Люсія | Сурынам | Трынідад і Табага | Уругвай | Чылі | Эквадор | Ямайка

  Франкафонія

Албанія | Андора | Арменія | Бельгія (Французская супольнасць Бельгіі) | Бенін | Балгарыя | Буркіна-Фасо | Бурундзі | Вануату | В'етнам | Габон | Гаіці | Гана1 | Гвінея | Гвінея-Бісау | Грэцыя | Джыбуці | Дамініка | Егіпет | Каба-Вердэ | Камбоджа | Камерун | Канада (Нью-Брансуік, Квебек) | Кіпр1 | Каморы | Рэспубліка Конга">Дэмакратычная Рэспубліка Конга | Рэспубліка Конга | Кот-д'Івуар | Лаос | Ліван | Люксембург | Маўрыкій | Маўрытанія | Мадагаскар | Македонія | Малі | Марока | Малдова | Манака | Нігер | Руанда | Румынія | Сан-Тамэ і Прынсіпі | Сейшэльскія Астравы | Сенегал | Сент-Люсія | Тога | Туніс | Францыя (Французская Гвіяна, Гвадэлупа, Марцініка, Сен-П'ер і Мікелон) | Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка | Чад | Швейцарыя | Экватарыяльная Гвінея

Дзяржавы-назіральнікі: Аўстрыя | Арменія | Венгрыя | Грузія | Латвія | Літва | Мазамбік | Польшча | Сербія | Славакія | Славенія | Тайланд | Украіна | Харватыя | Чэхія

1Асацыяваны член

 


Краіны Паўночнай Амерыкі

Антыгуа і Барбуда · Багамы · Барбадас · Беліз · Гаіці · Гандурас · Гватэмала · Грэнада · Дамініка · Дамініканская Рэспубліка · ЗША · Канада · Коста-Рыка · Куба · Мексіка · Нікарагуа · Панама · Сальвадор · Сент-Вінсент і Грэнадзіны · Сент-Кітс і Невіс · Сент-Люсія · Трынідад і Табага · Ямайка

Залежныя тэрыторыі: Амерыканскія Віргінскія астравы · Ангілья · Аруба · Банайрэ · Бермудскія астравы · Брытанскія Віргінскія астравы · Гвадэлупа · Грэнландыя · Кайманавы астравы · Кліпертон · Кюрасаа · Мантсерат · Марцініка · Наваса · Пуэрта-Рыка · Сен-Бартэльмі · Сен-Мартэн · Сен-П'ер і Мікелон · Сінт-Мартэн · Цёркс і Кайкас  


Гаіці Інфармацыю Аб

Гаіці


  • user icon

    Гаіці beatiful post thanks!

    29.10.2014


Гаіці
Гаіці
Гаіці Вы праглядаеце суб'ект
Гаіці што, Гаіці хто, Гаіці апісанне

There are excerpts from wikipedia on this article and video

Выпадковыя Артыкула

Брызент

Брызент

Брызе́нт (нідэрл.: presenning) — шчыльная льняная, паўільняная ці баваўняная тканіна, прапітана...
Маманты

Маманты

Mammuthus Brookes, 1828 Віды † Mammuthus africanavus (Arambourg, 1952) † Mammuthus armeniacu...
Зарудзеча

Зарудзеча

Зарудзеча — рака ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Пціч басейн Дняпра...
Янка Шутовіч

Янка Шутовіч

Янка (Іван Іосіфавіч) ШУТОВІЧ (24 студзеня 1904, в. Шутавічы, цяпер Смаргонскі раён Гродзенскай вобл...