Üçkardeş, Ergani

Üçkardeş, Ergani


Üçkardeş (Bervan), Diyarbakır ilinin Ergani ilçesine bağlı bir köydür. Köy Kurmanc Kürtlerinden oluşmaktadır.

Konu başlıkları

  • 1 Tarihçe
  • 2 İklim
  • 3 Nüfus
  • 4 Ekonomi
  • 5 Altyapı bilgileri
  • 6 Dış bağlantılar

Tarihçe

Köy 1600 yıllarında Urfa'nın Viranşehir ilçesinden buraya göç etmesiyle oluşmuştur. Şimdiki adıyla Bervan olarak anılan köy, komşu köylerin de oluşmasında büyük etkendir. Selman, Qeyan, Gulan, Qêzxan, Giryan, Zendelan gibi son ekleri -an olan köyler Bervan'dan göç ederek kurulmuş yerleşim yerleridir. Ayrica sonu -an ekiyle bitmiyen Înko, Kundir köyleri de Bervan' dan göç ederek oluşmuş yerleşim yerleridir.

Köy Eylül 1994 yılında güvenlik gerekçesiyle devlet tarafindan boşaltılmıştır. Köylülerin bazı kesimleri 2000 yılında takrar köye dönmüşlerdir.

Köyün tarihi bir camisi ve yine antik sayilabilecek bir ziyaret dagda bulunan ormanlik alandaki mezarligin icindedir. Yakin zamana kadar bu ziyarete cevre köylerce ragbet edilirdi. Yine köy daginin arkasinda bulunan "Kikan" magaralari ve kaya oymalarida cok eski tarihlerden kalma yerlerdir. Ve bunlarin uzantisi hilar magaralarina kadar gitmektedir.

Kikan mağaralarinin oldugu bolgeye ,Gavanê Kikanê diyoruz. Kikan Kızıltepe'de bir aşiretin ismidir. Bu aşiret Bismil ve Çınar'da da varlık gosterdigi gibi, cumhuriyetten sonra yarısı Suriye'de kalmistir.Bunun icinde sonu -an ile biten yerleşim yerlerine Kikan'ı da eklemeliyiz ve köyün Kikan'dan gelmiş olma ihtimalini de yok sayamayiz.

Viranşehirden ilk gelenin adı Kadê'dir. Köyün okuma oranıda ergani ve bölgeye göre çok yüksektir.köyden profesör, uzman doktor, kyk bölge müdürü,gazeteci.



Kikanin kisa Tarihcesi (KİKAN KAVRAMININ ANLAMI Aşiretler, isimlerini ya bölge isimlerinden ya da “kurgusal ataları”ndan alırlar. Örneğin “Oramari aşiretine ismini veren Oramar, bir köydür, Dorski aşireti’ne ismini veren Dorski, bir grup köyü kapsayan bir bölgedir, Bilicani aşireti’ne ismini veren Bilican da bir köydür”1. Nitekim Mardin’deki Ğurs (Xurs), on iki köyden oluşan bir bölge ismi olmasına rağmen bugün söz konusu isimle bir aşiret/kabile hüviyeti kazanmıştır. Bunun yanında Omeri aşiretine bağlı Hırbemırişk (Xirbemirîşk) ve Hırbekavır (Xirbekavir) birer köy ismi olmasına rağmen, günümüzde kabile kimliğine bürünmüştür. Aşiretlerin bir kısmı da isimlerini “kurgusal ataları”ndan almaktadırlar. Kikan Halacan (Xelecan) koluna bağlı Emereka, Heseneka ve Temereka kabilelerinin isimlerini, kabileye mensup fertlerin ataları olan Emer, Hesen ve Temer’den aldıkları iddia edilmektedir. Kikan tabirinin ne manaya geldiğine dair elimizde yazılı herhangi bir belge bulunmamaktadır. Ancak görüştüğümüz Kikan Aşiret ağası Hacı Abdulkadir Timurağaoğlu’nun bize sözlü olarak ifade ettiğine göre Kikan Aşireti, bugün iskan ettiği Kızıltepe Ovası’na (Berri) yerleşmeden önce, Musul civarlarında yerleşik iken Aşireti yöneten iki kardeş vardı. Bunlar birbirlerine hitap ederlerken Kürtçe’de ağabey, birader manasına gelen “kek” ya da “kak” tabirlerini kullanırlardı. İnsanlar onları bu tabir ile yani bir nevi “biraderler” biçiminde telaffuz etmişler. Sonra bu kelime zamanla Kikan’a dönüşmüştür. Kendilerinin bize ifade ettiğine göre Bağdat’ta Kikan’nın manasını sormuş, verdikleri cevap bildiklerini teyit eder mahiyette olmuştur.

Bazı bölgelerde kullanılan tire, taife, hoz ve zoma kavramları Kikan’da kullanılmamaktadır. Bunun yanında yaygın olarak aşiretlerde kullanılan aşiret, kabile, bavık ve mal gibi kavramlar Kikan Aşireti’nde de kullanılmaktadır. Kikan Aşireti’nin Örgütlenme Biçimi: 1. Aşiret 2. Kabile (Klan) 3. Bavık/Mal (Sülale) 4. Mal (Sülale altı büyük aile) 5. Mal (Geniş-çekirdek aile ve oturulan ev/hane) Bunlardan ilk ikisi siyasal birlikteliği, üçüncüsü hem siyasal birlikteliği, hem de kan/akrabalık bağını, dört ve beşincisi kan/akrabalık bağını ve oturulan evi açıklamaktadır. Yarı göçebe halinde iken Kikan Aşireti’nde, bir konaklama düzeni olarak Şeni (Şênî), (Zoma, Hal) ve bir konut biçimi olarak Kon (Keçi kılından yapılma büyük çadır) vardı. Aşiret Toprağa dayanan üretim ilişkilerinin bir üst yapı kurumu olan aşiret, örgütlenmenin en üst tepesinde yer alan idari ve siyasi bir birliktir. Aşirete bağlı insanların hepsi kan bağı ile akraba değildir. Akrabalık büyük aile (bavık, mal) ve kısmen de kabile düzeyinde vardır. Farklı kabileler arasında ise herhangi bir şekilde soy-sop esasına dayanan akrabalık bağı yoktur. Ne kan bağı düzeyinde akrabalık vardır, ne de ortak bir atadan geldiklerine inanırlar. Çünkü aşireti oluşturan kabilelerin her biri ayrı yerlerden gelmişlerdir. Örneğin Remakalar Batman’dan, Azizalar2 Cizre’den, Sım’ela, Şüküra, Omera gibi kabileler Musul’dan gelmişler. Aşiret fertleri de kan bağı ile akraba olmadıklarını bilirler. Sadece Kikan Halacan (Xelecan) koluna bağlı Heseneka, Temereka ve Emereka kabilelerine mensup insanlar bu üç kabilenin isimlerinin kardeş olan üç kişinin (Hesen, Temer, Emer) isimlerinden geldiğini söylerler. Aşirette kız alıp-verme üzerinden gelişen bir akrabalık vardır. Ancak daha sonra üzerinde duracağımız gibi, aşirette akrabalık baba soyludur. Kadın tarafından akrabalık aşiret aidiyet duygusunu belirlemez. Onun için aşiret salt siyasi ve idari bir birimdir, diyebiliriz. Burada hemen şunu belirtelim ki Beşikçi, göçebe Alikan Aşireti üzerine yaptığı araştırmada evliliğin ancak aşiret içinde gerçekleştiğini ve bunun aşiret kültürünün zorunlu gereği olduğunu söyler3. Kikan Aşireti’nde de aşiret içi evlilikler çok yaygındır. Ancak aşiret içinden evlenmek, aşiret kültürünün yarattığı bir değer olmaktan ziyade fiziki koşulların yarattığı bir durumdur4. Yoksa Kikan Aşireti’nde aşiret içi evlilik zorunlu olmadığı gibi başka aşiretlerden kız alınmakta ve başka aşiretlere de kız verilmektedir. Hatta Hacı Abdulkadir Bey’in bize ifade ettiğine göre, yakın bir zamana kadar ağalar aşiret fertlerini (kızlarını) evlatları gibi gördükleri için çocuklarını başka aşiretlerden evlendirirlerdi. Ziya Gökalp, Kürt Aşiretleri’ni iki ana “bend”e yani “kol”a ayırmaktadır: Zil ve Mil. Milli-i Kebir, Omeryan, Dekuri, Daşi Hasanan gibi aşiretler “Mil Bendi”ne; Kikan, Meşkinan, Celali, Karakeçi gibi aşiretler de “Zil Bendi”ne mensuptur. Bunlara “Umumi Bendler” diyor. Ancak Gökalp, bu temel iki tasnifin dışında, aşiretlerin herbirinin kendi içinde de iki alt bende ayrıldıklarını söylemektedir: “Kürtler’in hassa-yi mümeyyizesi ‘iki bende münkasim olmak’tır” 5. Örneğin Omeryan Aşireti, Mahmudki ve Atmanki biçiminde iki kola ayrılmaktadır. Bu ikili ayırımı Kikan Aşireti’nde de görüyoruz. Gökalp bu bendlere de “Hususi Bendler” demektedir. Kikan Aşireti, Kikan Çırıkan ve Kikan Halacan olmak üzere iki “Bend”den yani iki “kol”dan mürekkeptir. İçte kendi özerk alanlarında bağımsız hareket etseler de dışardan bir tehdit olması durumunda birlikte hareket etmeleri kuvvetle muhtemeldir. Ancak aynı aşiretin iki kolu olduklarına dair düşünce büyük ölçüde azalmıştır. Adeta iki bağımsız aşiret gibi hareket etmektedirler. Kikan Çırıkan’nın ağası Rüstem ailesinden Hacı Abdulkadir Timurağaoğlu6 iken, Kikan Halacan’nın ağası ise Davud ailesinden Nüsret Kılıçarslan’dır7.

Kabile (Klan) Antropolojide klan, soyunu ortak bir ataya dayandıran ancak bu ortak atayla soyağaç bağlantılarını ispatlayamayan bir dayanışma grubu biçimidir8. Aşiret kültüründe kabile tam da klana denk gelmektedir. Çünkü kabile fertlerinin bir bölümü her ne kadar aynı kabileye mensup tüm fertlerin aynı soydan gelen akrabalar olduklarını söyleseler de bunu hiçbir şekilde ispatlayamamaktadırlar.)

İklim

Köyün iklimi, karasal etki alanı içerisindedir.

Nüfus

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007 120
2000 110
1997 90

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri

Köyde ilköğretim okulu vardır. Köyün içme suyu şebekesi var kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.köyde internet vardır. okulda sadece bir öğretmen var bu öğretmen 1 den 4 e kadar olan öğrencilere ders veriyor dogrusunu soylemek gerekirse veremiyor. yeterli kitap yok.okulda dogru duzgun ders yok. köyümüzün en büyük eksiklerinden biri de bu

Dış bağlantılar

Türkiye portali
  • Yerelnet


Üçkardeş, Ergani Hakkında Bilgi

Üçkardeş, Ergani
Üçkardeş, Ergani
Üçkardeş, Ergani

Üçkardeş, Ergani Hakkında Video


Üçkardeş, Ergani konusunu görüntülemektesiniz.
Üçkardeş, Ergani nedir, Üçkardeş, Ergani kimdir, Üçkardeş, Ergani açıklaması

There are excerpts from wikipedia on this article and video



Rastgele Yazılar

Sosyal Hesaplar

Youtube Facebook Twitter
Üçkardeş, Ergani
Copyright © 2014. Türk Arama Motoru
mail