Lehistan-Litvanya Birliği

Lehistan-Litvanya Birliği


Lehistan-Litvanya Birliği, Birinci Lehistan Cumhuriyeti, İki Ulus Cumhuriyeti, İki Ulus Birliği veya İki Halk Birliği (Lehçe: Rzeczpospolita Obojga Narodów; Beyaz Rusça: Рэч Паспалітая Абодвух Народаў; Litvanca: Abiejų tautų respublika) adlarıyla tanınan 17. yüzyıl Avrupa'sının en güçlü ülkelerinden biriydi.

Konu başlıkları

  • 1 Kuruluşu
  • 2 Krallar
  • 3 Osmanlı-Lehistan ilişkileri
  • 4 Ayrıca bakınız

Kuruluşu

Lehistan-Litvanya Birliği'nin 1618 yılındaki sınırları

Lehistan-Litvanya Birliği 1 Temmuz 1569 tarihinde imzalanan Lublin Antlaşması ile kuruldu. Bu antlaşmayla Lehistan Krallığı, Litvanya Grandüklüğü ve Kraliyet Prusyası tek bir devlet olarak birleştiler ve Avrupa'nın en güçlü ülkelerinden biri haline geldiler. Aslında bu ülkeler 1569 yılından önce de işbirliği halindeydiler. Lehistan ve Litvanya 1386 yılında Litvanyalı Jagiellon Hanedanının Lehistan'ı yönetmeye başlamasından sonra aynı krallar tarafından yönetilmekteydiler. Ancak Lublin Birliğine gelinceye kadar kral hariç iki ülkenin bütün yönetim organları ayrı tutulmaktaydı. İki ülkenin ayrı meclis (Sejm) ve senatosu vardı. Krakow ve Vilnius'ta ayrı başkentler bulunmaktaydı. Birleşmeden sonra Krakow'da tek bir meclis ve senato kaldı. Başkent 1596 yılında da Varşova'ya taşındı.

Krallar

Hükümdar Hanedan Hüküm Süresi Notlar
Henryk Walezy
Valois 1573-1574 Fransa'nın kralı olunca Lehistan-Litvanya tahtını bıraktı
II. Maximilian
(Kutsal Roma İmparatoru)
Habsburg 1575 seçimine itiraz edildi
Anna Jagiellon Jagiellon 1575-1586 Kocası Stefan Báthory ile hüküm sürdü
I. Stefan Báthory Báthory 1576-1586 Karısı Anna ile hüküm sürdü
III. Maximilian
(Avusturya Arşidükü)
Habsburg 1587 Zygmunt Vasa'ya yenildi
III. Zygmunt Vasa Vasa 1587-1632
IV. Władysław Vasa 1632-1648
II. Jan Kazimierz Vasa 1648-1668 tahtı bıraktı
Michał Korybut Wiśniowiecki Wiśniowiecki 1669-1673
III. Jan Sobieski Sobieski 1674-1696
II. August Mocny Wettin 1697-1706 tahtı bıraktı
I. Stanisław Leszczyński Leszczyński 1706-1709 II. August'a bıraktı
II. August Mocny Wettin 1709-1733 tekrar Wettin Hanedanı
I. Stanisław Leszczyński Leszczyński 1733-1736 tekrar kral oldu ama

Lehistan Veraset Savaşı'nda yenildi

II. August Sas Wettin 1734-1763
II. Stanisław August Poniatowski Poniatowski 1764-1795 tahtı bıraktı

Osmanlı-Lehistan ilişkileri

1671-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı

Lehistan-Litvanya Birliği Osmanlı tarihinde sadece Lehistan adıyla anılmıştır. Lehistan Osmanlıların bugünkü Polonya'ya verdiği isimdi. Polonya'lılar da bazen kendileri için de Lechia isimini kullanmışlardır. Halen bazı dünya dillerinde Polonya için Leh sözcüğünden gelen isimler kullanılmağa devam etmektedir (Farsça, Macarca, Litvanya dili vs.) II. Dünya Savaşında sonra Polska ülkenin resmi ismi oldu ve Türkiye'de de Polonya ismi kullanılmaya başladı.

Osmanlılar 1526 yılındaki Mohaç Savaşı'nı kazanarak Macaristan'ın büyük bir bölümünü ele geçirince birden bire Lehistan'la komşu haline geldiler. Bu dönem her iki ülkenin de altın çağına denk gelmektedir. Lehistan'ın Karadeniz'e tek çıkış yolu Tuna nehri üzerindeki Eflak ve Boğdan Beylikleriydi. Bu beyliklerin Osmanlı hakimiyetinde olması iki ülke arasında sık sık sürtüşmelere yol açtı. 1620-1621 Osmanlı-Lehistan Savaşı bu nedenle ortaya çıktı. Ayrıca Ukrayna Kazakları ve Kırım Hanlığı da bu iki ülke arasında sık sık sorunlara yol açıyordu. Lehistan'ın himayesi altındaki Kazaklar Osmanlı Devleti'ni yağmalıyor, Osmanlı himayesindeki Kırımlılar da aynı şeyi Lehistan'a yapıyorlardı. 1633-1634 Osmanlı-Lehistan Savaşı ve 1671-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı bu nedenle çıktı.

Jan Sobieski'nin Viyana'nın yardımına yetişmesi

17. yüzyılın sonlarına doğru her iki ülke de zayıflamaya yüz tuttu. II. Viyana Kuşatması sırasındaki Viyana'yı Osmanlılardan kurtaran ordu Lehistan kralı III. Jan Sobieski'nin ordusu olmuştu. Lehistan da sürekli olarak toprak kaybetmeye başladı. Lehistan'ın komşusu olan Rusya, Avusturya ve Prusya güçlendiler. Sonunda Lehistan-Litvanya Birliği bu üç ülke arasında paylaşılarak 1795 yılında Avrupa haritasından silindi. Bunu kabul etmeyen tek Avrupa devleti ise Osmanlı Devleti'ydi.

Ayrıca bakınız

  • 1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı




Lehistan-Litvanya Birliği Hakkında Bilgi

Lehistan-Litvanya Birliği
Lehistan-Litvanya Birliği
Lehistan-Litvanya Birliği

Lehistan-Litvanya Birliği Hakkında Video


Lehistan-Litvanya Birliği konusunu görüntülemektesiniz.
Lehistan-Litvanya Birliği nedir, Lehistan-Litvanya Birliği kimdir, Lehistan-Litvanya Birliği açıklaması

There are excerpts from wikipedia on this article and video



Rastgele Yazılar

Sosyal Hesaplar

Youtube Facebook Twitter
Lehistan-Litvanya Birliği
Copyright © 2014. Türk Arama Motoru
mail