Aşağıtepecik, Gölova

Aşağıtepecik, Gölova



Aşağıtepecik, Sivas ilinin Gölova ilçesine bağlı bir köydür.

Konu başlıkları

  • 1 Tarihçe
  • 2 Kültür
  • 3 Coğrafya
  • 4 İklim
  • 5 Nüfus
  • 6 Ekonomi
  • 7 Muhtarlık
  • 8 Altyapı bilgileri
  • 9 Dış bağlantılar

Tarihçe

Aşağı Tepecik Selçuklular döneminde Şeyh Behlul bin Hüseyin el-Horasani isimli zat tarafından kurulmuştur. Selçuklu Sultanı III.Gıyaseddin Keyhusrev'in Şubat 1274'te, o zaman Şebinkarahisar'a bağlı Suşehri'nden bir zaviyeye yaptığı vakfîye önemli bir tarihi belgedir. Sultan vakfiyede şehirde Darü'z-zakirin adını alan zaviyeye ve onun şeyhi Behlul bin Hüseyin el-Horasani'ye ırmak suyu, Soğukpınar, Yüce-kaya, Bölürce-pınar, Küçük-höyük, Aluçlugediği, Yü-ce, Höyük kuşağaç kızıl höyük ve kara taşlar sınırları içinde Gökçey ile Basar-pınar ve yol arasındaki Baru(Aşağıtepecik eski ismi) köyünü bütün huku-i divaniyesi (vergileri) ile vakfettiğini, tevliyeti şeyhe ve evladlanna şart kıldığını belirtir. Bu belge, yörede dini kuruluşlardan biri olan bu zavi-yenin varlığını arazinin bütün Selçuklu Türkiye'sinde olduğu gibi Mengücek ilinde de miri toprak rejiminin yani devlet varlığını ve bu nedenle sadece vergilerin vakfedildiğini gösterir. Ayrıca bu bölgenin yer adları bakımından ne derece Türkleştiğini göstermek bakımından önemlidir. Birincisi, yine III. Giyaseddin'in Şubat 1274 (Şaban 672)'de (Şebin) Karahisar'a bağlı Suşehri'nde "Şeyh Behlûl b. Hüseyin el-Horasanî'nin Dârü'z-Zâkirîn diye anılan zaviyesi" için yaptırmış olduğu vakfiyede geçmektedir kaynak (VGMA. Def.No: 582, 247; Osman Turan, Doğu Anadolu Türk Devletleri Tarihi, İstanbul 1980, 77.)

Ayrıca köy tarihi ile ilgili olarak,Vakıflar genel müdürlüğü 803 nolu defterinin 12 nci sahifesinde "kayıtlı evasıtı rabiul evvel 1228 tarihli seri ilam örneği çıkarılmış çok eski olan vakıf hudutlarının tesbit ve tecdidi emrolunmuştur. 1266 tarihinde bu emri yerine getiren bir seri ilamda (Eşşeyh Behlül Dana hz. Liva i karahisar ı şarki tevabiinden Suşehri nahiyesinde kain) cümlesi geçmektedir.Buda bize nahyelirde bile Suşehri adıyla anılan Suşar Merkezinde Behlülü Dana nın yattığını söylüyor. Behlülü Dana da bugün türbesiyle halen Göllü barudur." şeklinde bahsedilmektedir.

Göllü Barudaki şehrin adı Suşehriydi Bununla ilgili vesikalar:

1- Gölova bucağının Karayakup köyünde yatan Karayakup gazi Hazretlerinin Miladi 1211 tarihli vakfiyesinin Osmanli İmparatorluğunca H.1279 senesinde tecdidinde. Nezaret i Evkafı Hümayunu mulukaname mülhak olarak Karahisar i şarkide Suşehri Nahiyesinde (Suşar) Karayakup Kariyesinden deniliyor. Demekki bu olay eski Suşehri Kazası yıkıldıktan sonra bile Suşehri Nahiyesi olarak bu isim ovada bir müddet daha yaşıyor. Bu tarih yeni Suşehri ilçesinin teşekkül ettirildiği senede dahi eski Suşehrinin nahye olduğunu ve Karayakup köyünün de Suşar şehrindeki nahyeye bağlı olduğunu göstermektedir. Bu tarihden 3 sene evvel 1276 yılındaki bir fermandan da Endires in Kariye olduğu Framazında bu Endires karyesinin mezrası olduğunu gösteriyor. (Suşehri coğrafyası Yalçın Dokuz Oğuz Şah) Trabzona bağlıyız.

2- bu göllü baru köyünde Hz. Behlülü Semerkandi yatıyor. Büyük ziyarettir. Vakıflar genel müdürlüğü 803 nolu defterinin 12 nci sahifesinde kayıtlı evasıtı rabiul evvel 1228 tarihli seri ilam örneği çıkarılmış çok eski olan vakıf hudutlarının tesbit ve tecdidi emrolunmuştur. 1266 tarihinde bu emri yerine getiren bir seri ilamda (Eşşeyh Behlül Dana hz. Liva i karahisar ı şarki tevabiinden Suşehri nahiyesinde kain) cümlesi geçmektedir.Buda bize nahyelirde bile Suşehri adıyla anılan Suşar Merkezinde Behlülü Dana nın yattığını söylüyor. Behlülü Dana da bugün türbesiyle halen Göllü barudur.

3- Keza karnus köyü meralarından bahseden mülga divanı hümayun 17 numaraları Erzurum Ahkam defterinin 11 nci sahifesinde kayıtlı 1267 tarihli fermandada (Suşehri kazasi naibine) tedbiri kullanılıyor. Yukarıdaki üç mahalli ve resmi vesikadan sonra birazda padişahların sefernamelerinde Suşehrini ve nerede hangi menzil ve konak olduğunu arayalim. Seyir halindeki ordunun uğradığı Suşehri evvel ve sonra gelen konaklarla da anlaşılır.

1- Fatih Sultan Mehmet Otluk beli savaşına giderken Gemin deresinde bugünkü camili köyde bir cami yapılmasını tozluk denen otlağın ona vak edilmesini kadranli yaylasinda Cuma namazı kılıp katran babanın ricasını yerine getirerek orda bir cami yapilamsını ve Cevizli köy selefki vakfının buraya vak vedilmesini emrederek Akşara iniyor. Akşar da bir gece uzun hasanla düşünde güreş tuttuktan sonra ertesi gün Suşehri ne iniyor. Buradan Bulgar çayırı na geçiyor. Bu Suşehri Göllü baru menzilidir. (1473) tarihlidir.

2- Fatih Sultan Mehmet Amasya – Sivas – Tokat – Koyulhisar – Erzincan dan Trabzon seferine giderken de Suşehri nden geçmiştir. (H.864) Trabzon kitabeleri sah.33

3- Yavuz Sultan Selim Şah İsmail üzerine yola çıkınca sefername de (yürüyüsün 51.nci günü Akşar a 52. günü de Aynen Fatih Sultan Mehmet gibi ertesi günü Suşehri ne geldi) yazılıdır. Bu Suşehri Göllü baru (Aşağı baru ) köyündedir. Şebinkarahisar ve civari isimli kitabin yazarı Sait Tahsin Okut an eski Suşehri nin yerini gösteren yukarıdaki fermanların görmediği halde kitabinin 126. sahifesinde diyor ki o zaman Suşehri nin adı şimdiki Aşağı baru köyüne verilen bir isimle bizim yerinde anlatacağımız Çoban baba olayını anlatiyor. Selim Sultanın karşılaştığı rivayet edilen Çoban baba türbesi ve çobanlı köyü bu aşağı baruya 10 – 15 dakika lik bir köydür. Suşar merkezi eski Suşehri nin bir mahallesidir.

4- Kanuni Sultan Sülayman han da İran üzerine giderken buradan geçmiştir. 9 Nisan 1554 tarihinde Diyarbekir den Kars a giderken geçtiği yerleri yazan sefername Diyarbekir – Suşehri yoluyla Kars a geçti deniliyor. Bu metin Tercüman gazetesi Türk İslam tarihi Parasız ilavesinin 66 nci sahifesinde neşredilmiştir. Keza Şebinkarahisar ve civarı kitabinin 129 ncu sahifesinde yine Kanuninin İran seferindede buradan geçtiği daha tahsilatlıdır. Sefernameden alınan cümle şöyledir. Kanuni Sultan Süleyman han sefer ayinin 5, günü Ordusu ile birlikte AKŞEHİR e (Akşar) ve 6. günü SUŞEHRİ ne gelmiştir. Oradan Kırmana köyü ne ve nihayet ayin 10 cı günü Erzincan a gelmiştir.

5- Yine (IV Murat Han Sivas – Tozanli – Koyulhisar – Suşehri ve Erzincan yolu nu takiben Refan seferine gittiği yazılmaktadır. Bu vesikayi da ayni kitabin 149. sahifesinde kaydedilmiştir. Bu Suşehrin de yine Aşağı baru köyüdür.biz burada tarih, sefername ve fermanlardan istifade ederek şimdiki Suşehri yokken bu mıntıkada Suşehri adıyla anılan bir şehrin mevcut olduğunu gördük. Doğu – Batı yolu üzerinde bulunduğunu merkezinin aşağı baru köyünde olduğunu isbata çalıştık, yazılı kaynakların Suşehri denilen yerin Aşağı Baru Köyünde bir şehir olduğunu gösteren ve bir birinin tabirlerini açıklıyor ve derinleştiren iki kızgın eserden de azıcık bahsedelim.

Sayın prf.Osman Turan Selçuklu tarihi ve Türk İslam Medeniyeti aslı eserinin 269 ncu sahifesinde ezcümle Anadolu ve Irakta ticaret ve mübadele geliştikçe şehirlerin dışında ve uzakta büyük pazarlar kuruluyordu. Bu milletler arası panayırlara yabanlı Pazar deniliyordu (Yabanda kurulan Pazar bunlardan biriside işlek yol üzerinde Karahisar ovasında kuruluyordu işte Selçuklu lar devrinde Karahisar ovası denilen ovada şimdiki Suşehri ve Suşar ovasıdır. Karahisar uzağındadir Karahisarda ova yoktur. Buralar Karahisar a bağlı olduğu için bu adla zikredilmiştir. Bu Pazar yerinin merası olduğunu bir başka kitap ta bize açıklamıştır. Ve eski Suşehri denen yerin Aşağı baru olduğunu bu kaynakta göstermiştir. 1913 yıllarında Üsküdar Askeri Rüştiyesi ve idadi i mülkiyesi Tarih Coğrafya öğretmeni kol ağası Ali Cevat Efendi 5 ciltlik Tarih Coğrafya mukatinin 502 nci sahifesinde Suşehri Yaylasın da Kanlı taş köyünde Cesim bir panayir kuruluyordu diyor. İşte prof. Osman Turan in Karahisar ovasında dediği Selçuklu panayiri Suşehrin dende uzakta kuruluyor. Aşağı baru daki Hz. Behlül Semerkand Vakfının kaybolan hudutlarinin tesbit ve tecdik eden çok uzun mahkeme ilamı okununca: çarşu dediği 6 tane pınar, 6 tane suyu bol dere, ve ırmaklar 4 tane höyük, tarik, amme, ağcayol, ve harabesi mevcut köy isimlerinden hakikaten burada bir şehir olduğu Göllü Baru köyünün dahi bir göl ortasında eski bir ada şehri olduğu şüpheyi kaldiran bir katiyetle eski Suşehrinin yerine şahitlik ediyor. Veziri Azam Hacı Hasan Para nın haremli – Selamli konaklarinin bulunduğu Aşağı Yeniköy de bu Suşar Ovasında kurulmuştur. Sayın Yalçın Dokuzoğuz un Suşehri coğrafya tesbit ettiği bir durumuda buraya alacağım, güya Fatih Sultan Mehmet Refahiyeden dönerken Köroğlu deresini geçince şimdiki Gölova (Akranis) bucağını göstererek ŞU-ŞAR i alin diye emir vermiş. Buradaki şehir Osmanlı larin eline geçince bu emre hatıra olsun diye fethedilen şehrin adına SUŞAR demişler.400 sene kadar evvel bu şehrin merkezi Göllü Baru köyünde imiş, bir büyük zelzelede bu şehir (Şuşar-Suşehri) yıkılmış halkının pek coğu civarındaki çiftliklere yakin yerlere taşınmışlar. Burası yine bir müddet nahiye olarak kalmış sonradan hemen yanindaki Gölova büyünce çok sonraki nahiye merkezindeki Gölova a taşınmış diyorlar. Bu rivayetimsi anlatiş dahi bize Suşar a resmi adının Suşehri merkezinin de Aşağı baru köyü olduğunu gösteriyor. Tarih ve öğrenme meraki insana sualler sorduruyor şimdiki Suşehri adı Suşar dan gelmiştir. Peki acaba suşar a bu ad nerden gelmiştir. Bu sualin cevabını bulmaya uğraştımsa da esaslı bir vesika edemedim. Ancak bir benzetiş ve sezme ile suyu bol olduğu için Suşehri diyebileceğim. Fatih in emrindeki (Suşar ı alın) lafından kalma muayyen bir hatira düzmesine inanamayız evvela sezme ve sonra benzerlik anlama ile bir fikre sahip oldum tarih bilgilerimiz ve okuduğumuz kitaplardaki eski anılarımız karşısında bir şeyler sezdiğimi hemen burada açıklayalım. Hem biraz ilmice bir görüşle izah ve hem de mantığa uyan bir Türklük olayına uygun olarak nakline bir teori atıp tahmin ve uyarmak zorunda kaldım. Bu görüşle bu ismin taa mesnede suyun bol olmasından neset ettiğini anlatarak başlangıctaki benzetişi tarih ve Evsanevi destanlarımızla telif etmiş oluyoruz. Tarih gösteriyorki : Türkler Anayurttan çıkıp Avrupa ortalarına ve Afrikaya kadar yayılıp yerleşirken Anavatana olan bağımlılıklarınıda muhafaza ediyorlar. Gerek anayurtta ve gerekse ikinci üçünce ve hatta dördünce iskan yurtlarında yerleşip şehirler ve köyler kurunca bunun adını evvelki yurttaki şehir veya köy adıyla anılıyorlar. Bugün sadece Anadoludaki şehir ve köylerimizin isim listesi tetkik edilse ayni adlar mevcut 4 den 7 ye kadar şehir ve köy adları vardır. Bu herkesin bildiği bir husustur. Merak eden bir seyahatname okusun. Böylece hem eski yurtlar anılıyor hem de yerleşme ve Türkleş me nakşediliyor. Hele Balasagun yerlerindeki su –kent şehri hatıra gelince yeni konulan yerde bu su – kentte çok benzerse niye bu yeni kurulan şehrin adına Suşehri denmesin.? Sayın Mustafa Necati Sepetçioğlu nun yaratiliş ve türeyiş Türk destanını okuyanların ( Sah:171-172) SUŞEHRİ kelimesi ile su-kent kelimesini çağrışıp yapıp hatırlamasına imkan kalmiyor. Su – kent düzlükte bir kaledir. Suşar – Suşehri de düzlükte bir kaledir. Orda hulin dağı var burada hulin dağı var orda Salur han var burada da kayı oymağı reislerinden Salur han ziyareti var.


Avşar, Kayı, Dündar, Onarı, Göllu baru , çobanlı, kayıoğlu, seme, Aydoğdu köylerinin isimleri insana Su-kent ten başka hangi tarihi şehrimizi hatırlatır. İşte ben şimdiki SUŞEHRİ ilçesinin adının halen Suşar ile veya Suşar Ovası yahut Suşar beyleri diye lisanda muhafaza edilen eski Suşehri nden geldiğini kuvvetle zan ve böylece bir maziye adve dile biliyorum. Oraya da Balasagu yörelerindeki destan şehrimiz SU-KENT ten getirildiğini sezerek kabul ettim. Surlarının bakiyesi mevcut olan bu şehri kuranlar Turanlılardır. İlk vesikadaki tarih 1211 de vakiyesi yazilan Karayakubi Gazi ziyareti ve illerde bahsedilecek kayı oymağı yerleşmesi tarihi bu şehrin kuruluşunun hemen Malazgirt savaşından sonra olduğunu beklide 1160 da haç farizesini eda edip bilahare Bahattin Şeyh köyünde yatan Bahattin Baba ile başladığını kabul etmek gerekir. Çünkü Bahattin Şeyh tarihinden Karayakubi Gazi ile bir mektepte okuyup Suşehri ne birlikte geldikleri yazılıdır. Suşehri bunları celbeden mühim ve büyük yeni kurulmuş bir ANADOLU TÜRK ŞEHRİ olabilir.

Göllü barudaki Hz. Behlül Semarkandi Çobanlıdaki Emir Çoban Kurdu Mani da bu ilk kurulan Türk şehri çekmiş getirmiş olmali. Bu şehrin gazileri çeken mesahihi celbeden bir kiyameti ve tarihi hatırası olmaliki ismi yerde kalmamış 70 km. batıda 1863 de teşekkül eden şimdiki yeni ilçeyede isim olarak verilmiştir.


Aşağı Tepecik 1939 depreminde en fazla zarar gören ve zayiat veren köylerimizdendir. 7 ocak sönmüş ve farklı ailelerden olmak üzere 70 kişi hayatını kaybetmiştir. Köy tamamen yerle bir olmuştur. Bunun üzerine köylüler Amasya-Erzincan asfaltı üzerindeki Barakalar denen mevkiye evlerini yapmaya başlamışlardır. Ancak daha sonraları yine eski köye dönülmüştür. Bugün Barakalar mahalle olarak yerleşime devam etmektedir.

Kültür

TÜRKMEN kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Tarımda, kuru fasülyesi Türkiye çapında ün yapmıştır.Aşağıbaru şeker fasulyesi adıyla satılır taklitlerinden sakınınız!!!

Coğrafya

Sivas iline 186 km, Gölova ilçesine 12 km uzaklıktadır.

İklim

Köyün iklimi, karasal iklimi etki alanı içerisindedir.

Nüfus

Yıllara göre köy nüfus verileri
2009 2030
2007 1950
2000 1005
1997 930

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Muhtarlık

Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.

Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:

2009 - Şeref Altınışık(Daldan) 2004 - Şeref Altınışık (Daldan) 1999 - Hacı Yılmaz 1994 - Haris YANAR 1989 - Haris YANAR 1984 - Haris YANAR 1821 -

Altyapı bilgileri

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

Dış bağlantılar

Türkiye portali

DERNEK MERKEZİ KAZIM KARABEKİR MAH GÜZELTEPE CAD.NO.17/18 ÜMRANİYE/İSTANBUL



Aşağıtepecik, Gölova Hakkında Bilgi

Aşağıtepecik, Gölova
Aşağıtepecik, Gölova
Aşağıtepecik, Gölova

Aşağıtepecik, Gölova Hakkında Video


Aşağıtepecik, Gölova konusunu görüntülemektesiniz.
Aşağıtepecik, Gölova nedir, Aşağıtepecik, Gölova kimdir, Aşağıtepecik, Gölova açıklaması

There are excerpts from wikipedia on this article and video



Rastgele Yazılar

Sosyal Hesaplar

Youtube Facebook Twitter
Aşağıtepecik, Gölova
Copyright © 2014. Türk Arama Motoru
mail