Altın Orda Devleti

Altın Orda Devleti



Bayrak

1389 senesinde Altın Orda Devleti Başkent Saray Berke[1] Dil(ler) Çağatay Türkçesi, Tatar Türkçesi, Moğolca Din Şamanizm, Müslümanlık Yönetim Monarşi Han  - 1240-1255 Batu Han  - 1481-1502 Şeyh Ahmed Han
Öncelleri Ardılları
Moğol İmparatorluğu
Kırım Hanlığı
Kazan Hanlığı
Astrahan Hanlığı
Sibir Hanlığı
Nogay Orda
Türk tarihi
Ön Türkler
  • Ön Türkler
  • Tengricilik
  • Orhun Yazıtları
Bozkır imparatorlukları
  • Bozkır imparatorluğu geleneği
Göçebe
  • Hiung-nu
    • Batı · Kuzey · Güney
  • Cücenler
  • Akhunlar
  • Göktürk Kağanlığı
    • Doğu · Batı · İkinci
  • Uygur Kağanlığı
    • Kansu Uygur Krallığı · Karahoca Uygur Krallığı · Karahanlılar
Yerleşik
  • Beş Hu On Altı Krallık
    • Han Çov · Hou Çov · Vey · Hya
  • Kansu Uygur Krallığı
  • Karahoca Uygur Krallığı
  • Karahanlılar
    • Doğu Karahanlılar · Batı Karahanlılar
  • Beş Hanedan On Krallık
  • Şatuolar
    • Hou Tang · Hou Jin
Ural'ın batısı
  • Hun İmparatorluğu
  • Avar Kağanlığı
  • Hazar Kağanlığı
  • Büyük Bulgarya Hanlığı
  • Peçenekler
Memlûkler / Türkmenler Hindistan
  • Gazne Devleti
  • Delhi Sultanlığı
Mısır
  • Tolunoğulları
  • Memlûk Sultanlığı
İran
  • Karakoyunlu Devleti
  • Akkoyunlular
  • Safevi Devleti
  • Afşar Hanedanı
  • Kaçar Hanedanı
Moğolların mirasçıları Cuci'nin soyundan gelen ülkeler
Toka Temür sülalesi
  • Kırım Hanlığı
  • Kazan Hanlığı
  • Kasım Hanlığı
  • Astrahan Hanlığı
  • Kazak Hanlığı
  • Nogay Orda
Şiban sülalesi
  • Sibir Hanlığı
  • Şeybani Hanlığı
  • Buhara Hanlığı
  • Hive Hanlığı
  • Kokand Hanlığı
  • Buhara Emirliği
Çağatay'ın soyundan gelen ülkeler
  • Doğu Çağatay Hanlığı
  • Yarkand Hanlığı
Anadolu / Rumeli
  • Selçuklular
    • Büyük Selçuklu Devleti
    • Irak Selçuklu Devleti
    • Kirman Selçuklu Devleti
    • Anadolu Selçuklu Devleti
  • I. dönem Anadolu beylikleri
    • Çaka Beyliği (1081 - 1098)
    • Dilmaçoğulları Beyliği (1085 - 1192)
    • Danişmendliler Beyliği (1092 - 1178)
    • Saltuklu Beyliği (1092 - 1202)
    • Ahlatşahlar Beyliği (1100 - 1207)
    • Artuklu Beyliği (1102 - 1408)
    • İnaloğulları Beyliği (1098 - 1183)
    • Mengüçlü Beyliği (1072 - 1277)
    • Erbil Beyliği (1146 - 1232)
    • Çubukoğulları Beyliği (1085 - 1092)
  • Atabeylikler
    • Zengiler
    • İldenizliler
    • Böriler
    • Salgurlular
  • II. dönem Anadolu beylikleri
    • Osmanlı İmparatorluğu (1299 - 1922)
    • Taşanoğulları Beyliği (1350 - 1398)
    • Çobanoğulları Beyliği (1227 - 1309)
    • Karamanoğulları Beyliği (1256 - 1483)
    • İnançoğulları Beyliği (1261 - 1368)
    • Sâhipataoğulları Beyliği (1275 - 1342)
    • Pervaneoğulları Beyliği (1277 - 1322)
    • Menteşe Beyliği (1280 - 1424)
    • Candaroğulları Beyliği (1299 - 1462)
    • Karesi Beyliği (1297 - 1360)
    • Germiyanoğulları Beyliği (1300 - 1423)
    • Hamitoğulları Beyliği (1301 - 1423)
    • Saruhanoğulları Beyliği (1302 - 1410)
    • Erzincan Beyliği (1379 - 1410)
    • Tacettinoğulları Beyliği (1303 - 1415)
    • Aydınoğulları Beyliği (1308 - 1426)
    • Tekeoğulları Beyliği (1321 - 1390)
    • Dulkadiroğulları Beyliği (1339 - 1521)
    • Ramazanoğulları Beyliği (1325 - 1608)
    • Eretna Beyliği (1335-1381)
    • Kadı Burhaneddin Devleti (1381 - 1398)
    • Eşrefoğulları Beyliği (1280 - 1326)
Türk cumhuriyetleri
  • Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti
  • Türkiye Cumhuriyeti
  • Azerbaycan Cumhuriyeti
  • Türkmenistan Cumhuriyeti
  • Özbekistan Cumhuriyeti
  • Kazakistan Cumhuriyeti
  • Kırgızistan Cumhuriyeti
  • Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Tarihi Türk devletleri listesi
  • Tarihî ve çağdaş Türk devletleri
  • Türk tarihi literatürü
Moğol tarihi
Moğol İmparatorluğu Dört Büyük Hanlık
  • Çağatay Hanlığı
  • Kıpçak Hanlığı (Cuci)
  • İlhanlılar (Tului - Hülagû)
  • Yuan Hanedanı (Tului - Kubilay)
Hanlıklar Cuci'nin ulusundan doğan ülkeler
  • Cuci ulus sağ kanadı (Batıda)
    • Altın Orda Hanlığı
    • Kırım Hanlığı
    • Kazan Hanlığı
    • Astrahan Hanlığı
    • Nogay Orda
    • Sufi Hanedanı
    • Kasım Hanlığı
  • Cuci ulus sol kanadı (Doğuda)
    • Küçüm Sibir Hanlığı
    • Şeybani Hanlığı (Özbekler)
      • Buhara Hanlığı
      • Hiva Hanlığı
      • Hokand Hanlığı
    • Kazak Hanlığı
Çağatay'ın ulusundan doğan ülkeler
  • Doğu Çağatay Hanlığı
    • Moğolistan Hanlığı
      • Kaşgar Hanlığı
  • Batı Çağatay Hanlığı
    • Timur İmparatorluğu
      • Babür İmparatorluğu
Tului'nin ulusundan doğan ülkeler
  • Yuan Hanedanı、Kuzey Yuan
    • Oyrat
      • Cungar
  • İlhanlılar
    • Celayir Hanedanı
Günümüzde Moğollar
Moğolistan
İç Moğolistan Özerk Cumhuriyeti
Buryat Cumhuriyeti
Kalmıkya Cumhuriyeti
Hazara (Afganistan)
Aymak (Afganistan)

Altın Orda, Altın Ordu Devleti (Tatar Türkçesi: Алтын Урда / Altın Urda, Moğolca: Алтан Орд / Altan Ord), Bir Türk-Moğol hanlığıdır. Moğol İmparatoru Cengiz Han ölmeden önce topraklarını oğulları arasında paylaştırmıştı. Seyhun Irmağı ile Balkaş Gölü'nün batısındaki yerleri büyük oğlu Cuci Han'a vermişti. Cuci Han'ın küçük oğlu Batu Han, batıya doğru giriştiği seferlerle bu toprakları genişletti. Cuci'nin toprakları sonradan Batu Han ile ağabeyi Orda Han arasında paylaşıldı. Balkaş ile Aral gölleri arasındaki ve Seyhun Irmağı'nın güneyindeki yerler Orda'ya verildi. Harezm ve yeni alınan topraklar Batu'un yönetimine bırakıldı. Orda'nın yönetimindeki doğu bölgesine Ak Orda, Batu'un yönetimindeki batı bölgesine de Gök Orda adı verildi. Gök Orda sonradan Altın Orda olarak adlandırıldı.

1242'de Altın Orda Devleti'ni kuran Batu Han, İdil Nehri'nin aşağı havzasındaki Saray kentini kendine başkent edindi ve topraklarını genişletti. 1256’da Batu Han öldüğünde devletin sınırları Kıpçak Bozkırı'nı (Deşt-i Kıpçak), İdil'in aşağı ve orta havzasını, Seyhun ve İdil ırmakları arasındaki Aral Gölü yöresini, Kafkaslar'ın Azerbaycan'a kadar olan kesimini kapsıyordu. Altın Orda Devleti, Lehistan (Polonya) ve Litvanya'yı vergiye bağlamıştı.

Batu Han'ın yerine Berke Han geçti. Berke Han, İslam dinini benimsedi ve Moğolların bir başka kolu olan İlhanlılarla savaştı. Bulgaristan'da Bizans ordusunu yendi. 1260'ta, ortaçağın en büyük kentlerinden biri sayılan Saray Berke kentini kurdu.

Berke Han'ın ölümünden sonra Mengü Timur Han, Özbek Han ve Canıbek Han Altın Orda Devleti’nin gücünü korudular. Canıbek Han'ın ölümünden sonra taht kavgaları başladı. Toktamış Han 1380'de Timur'un desteğiyle tahta çıkarak bu çatışmalara son verdi. Daha sonra Timur’un Altın Orda topraklarına sefer düzenlemesi ve taht kavgalarının yeniden başlaması Altın Orda Devleti'ni güçsüz düşürdü. Bu kavgalarla parçalanan Altın Orda Devleti topraklarında Kazan Hanlığı, Kırım Hanlığı, Astrahan Hanlığı, Nogay Hanlığı, Sibir Hanlığı kuruldu ve daha sonra Rusya Çarlığı olacak Moskova Knezliği bağımsız kaldı.[2] Moskova Knezliği dışında kalan toprakları Kırım Hanlığı ele geçirdi ve 1502'de Altın Orda Devleti tarihten silindi.

Altın Orda Devleti'de yönetsel konular soyluların oluşturduğu Kurultay'da görüşülür ve karara bağlanırdı. Topraklar ve otlaklar Moğol soylularının elindeydi. Halk bu toprakları işler, ürünlerin belirli bir bölümünü bağlı oldukları beye verirdi. Göçebe bir toplumdan gelen Altın Orda hükümdarları, göçebeleri yerleşik düzene geçirmeye çalıştılar. Aşağı İdil'de 20'den çok kent kurdular. Bu kentlerin en büyüğü olan Saray Berke’nin nüfusunun 100 binden daha fazla olduğu sanılır.

Konu başlıkları

  • 1 Egemenlik alanı
  • 2 Siyasi tarih
    • 2.1 Cuci ulusunun soyağacı
  • 3 Kaynakça

Egemenlik alanı

Günümüz Avrupa Rusyası, Karadenizin kuzeyi, Gürcistan, Kazakistanın Avrupa yakası

Siyasi tarih

Ana madde: Avrupa’nın Moğollar tarafından istilası

Cengiz Han'ın 1227'de ölümünden sonra büyük hanlık makamını Ögedey işgal etti. Onun hâkimiyeti, Moğol Hanlığı'nın teşkilâtlandırılması bakımından mühimdir. Bu maksatla kurultaylar toplanmış ve bazı umumî kurallar konulmuş, Cengiz'in "yasa"sı tatbik edilmekle beraber, şehirli ve köylü ahalinin ihtiyacına göre bir idare kurulmuştu. 1235'te devlet işlerini alâkadar eden yeni meseleler münasebetiyle toplanan büyük kurultayda Batı Seferi, yani Doğu Avrupa'nın istilâsı kararlaştırıldı.

Bu muazzam ordunun başında Cengiz'in torunu, Batu (Çoçi Oğlu) bulunuyordu. Aslında Harezm, Kafkasya ve İrtiş'in batısı büyük oğlu Cuci'ye düşmüştü (1224). Fakat Cuci, Cengiz Han'dan az önce öldü ve ona ayrılan yerler oğlu Batu Han'a verildi. Ona verilen bölgede kurulan devletin adı "Altınordu", asıl kurucusu da Batu Han'dır.Hanların ordugahında han çadırının üzeri altın kaplama olduğu için, bu çadıra "Altınorda" deniliyordu. Zamanla bu kelime Türkçede "Altınordu" şeklinde yazılır.

Hem Altınordalılar, hem de "kral sarayı" ve "ordugah" anlamlarında kullanılır. Batu Han'a ait olan yerlere, babasının adından dolayı "Cuci Ulusu" deniyordu. Ulus, "Birleşik İller" anlamında, yani yer adı olarak kullanıyordu. Sefere, ondan başka birçok Çingiz oğulları (prensleri) de iştirak edeceklerdi. Ön kıtaların kumandanı olarak da en meşhur generallerden biri olan Sübedey görülmektedir. İlk darbe Bulgarlar üzerine oldu. Bu hareket 1224'de Bulgarlar'ın Don boyundan dönen Moğol kıtalarına hücumların öcünü almak için yapılmıştı.

Bulgarlar az bir zaman içinde yenildiler; başta Bulgar olmak üzere şehirleri tahrip edildi. Şehirlerden ve büyük yollardan uzakta kalan halkın, bu istilâdan zarar görmediği muhakkaktır; şehirli ve köylü ahaliden birçoğunun da kaçarak, ormanlarda saklandığı anlaşılmaktadır. Bu suretle Moğol istilâsından sonra Orta İdil sahasındaki Bulgar unsuru ortadan kaldırılmış olmadı; yok olan şey: müstakil bir Bulgar devletiydi. Nitekim, çok geçmeden bu bölgede Bulgar beylerinin yeniden faaliyette bulunduklarını görüyoruz.

1237 sonunda kış mevsimi olmasına rağmen, Moğol ordusu Rus bölgesinin istilâsına başladı. Bu sıralarda Rus yurdu birçok knezliklere bölünmüştü. Ryurik sülâlesine mensup olmak üzere, muhtelif mıntıkalarda, knezleri, müstakil birer beylik hâlinde hükümet etmekte idiler; artık Kiyef merkez olmaktan çıkmıştı; onun yerine Suzdal Rusyası (Merkezi Vladimir) yükselmişti; batıda da Haliç knezleri kuvvet bulmuşlardı.

Cuci ulusunun soyağacı

Ayrıca bakınız: Altın Orda hanlar listesi
                                                             
                  Cengiz                                      
                                                               
                  Cuci                                      
                                                                   
                                                       
  Orda Han
  1.Batu   4.Berke       Şiban   Boal   T.Temür          
                                                                           
                         
  2.Sartak   3.Toktokan                           Tatar   Ulung Temür   Kim Temür  
                                                                                 
                               
  4.Ulakçi   5.M.Temür   6.T.Mengü   Bartu             Nogay                        
                                                                                   
                 
          8.Tokta   Tugril   7.Tule Buka             Çaka                          
                                                                               
   
                  9.Özbeg                                                      
                                                                                 
           
          10.Tinibeg   11.Canibeg                                                        
                                                                                   
                               
  12.Berdibeg   13.Kildibeg   14.Nurusbeg   15.Çerkesbeg                                              
                                                                                 
                   
                                                                                 
                 
                                                                                 
               
                                                                                 
               
                                                                                 
               
                                                Urus                          
     
                                                                                 
           
                                                                                 
         
                                                      Toktamış                  
                                                                             
              İbak     Ebu Hayr     U.Muhammed   Kerei   Hacı Giray   Kasim  
                                                                             
              Sibir     Şeybani     Kazan   Kazak   Kırım
  Astrahan
 
                                                                         
     
                        Buhara         Kasım                        
                                                                     
       
              Hive   Buhara                                    
                             
                                                               
                      Buhara                                    
 
                                                             



Kaynakça

  1. ^ "Ankara'nın Başkent Oluşunun 89. Yılı Kutlu Olsun" (WMV). ttk.org.tr. 2012. http://www.ttk.org.tr/index.php?Page=GoruntuSesKaydi&No=19. Erişim tarihi: 16 Ocak 2013. 
  2. ^ http://www.radikal.com.tr/Default.aspx?aType=RadikalYazarYazisi&Date=16.08.2009&ArticleID=949945



Altın Orda Devleti Hakkında Bilgi

Altın Orda Devleti
Altın Orda Devleti
Altın Orda Devleti
Altın Orda Devleti

Altın Orda Devleti Hakkında Video


Altın Orda Devleti konusunu görüntülemektesiniz.
Altın Orda Devleti nedir, Altın Orda Devleti kimdir, Altın Orda Devleti açıklaması

There are excerpts from wikipedia on this article and video



Rastgele Yazılar

Sosyal Hesaplar

Youtube Facebook Twitter
Altın Orda Devleti
Copyright © 2014. Türk Arama Motoru
mail